Samenvatting

Utrecht is een echte fietsstad; 96% van de Utrechters beschikt over een fiets. In 2019 eindigde Utrecht als derde op de Copenhagenize Index, een wereldwijde ranglijst voor fietsvriendelijkheid. De fiets is onder Utrechters het meest populaire vervoermiddel bij een bezoek aan de binnenstad (58%). In 2019 nam het aantal fietsparkeerplekken in stallingen in de binnenstad en het stationsgebied toe, het aantal fietsparkeerplekken in de openbare ruimte van de binnenstad en het stationsgebied nam af. De tevredenheid over de bewaakte stallingen in de binnenstad (excl. Utrecht CS) nam licht toe.

Kerncijfers

 

2016201720182019
% inwoners met een of meerdere fietsen

96

96

96

96
% inwoners dat met de fiets naar de binnenstad gaat5958

60

58
% inwoners dat tevreden is over de bereikbaarheid van de binnenstad met de fiets

85

87

87

87
% inwoners dat tevreden is over plek in de buurt om fiets neer te zetten5050

50

51
% inwoners dat tevreden is over bewaakte fietsenstallingen bij Utrecht CS7682

85

86
% inwoners dat ontevreden is over bewaakte fietsenstallingen bij Utrecht CS85

6

5
% inwoners dat tevreden is over bewaakte fietsenstallingen in de binnenstad (excl. station)7779

74

76
% inwoners dat ontevreden is over bewaakte fietsenstallingen in de binnenstad (excl. station)64

9

7
aantal fietsparkeerplekken openbare ruimte binnenstad en stationsgebied15.53713.16012.3867.969
aantal fietsparkeerplekken in stallingen binnenstad en stationsgebied13.05418.63120.35422.958
aantal pop-up fietsparkeerplekken in stallingen binnenstad6006001.0001.000

Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht; gemeente Utrecht

Tevredenheid over fietsparkeerplekken in de buurt stabiel

Het fietsbezit onder Utrechters is al jaren stabiel; 96% van de inwoners beschikt binnen zijn of haar huishouden over één of meerdere fietsen, 4% heeft geen fiets. In Oost is het fietsbezit het hoogst; 98% van de inwoners van deze wijk beschikt over een fiets binnen zijn of haar huishouden. In Overvecht is het fietsbezit het laagst (91%). Onder de groep 65-plussers en Utrechters met basisonderwijs of een vmbo-opleiding ligt het aandeel zonder fiets relatief hoog (respectievelijk 16% en 15%). 

De helft van de Utrechters (51%) is tevreden over de plek in de buurt om de eigen fiets neer te zetten. Door de jaren heen is dit aandeel stabiel. Alleen in Noordoost zien we een toename in tevredenheid, waar 47% van de inwoners tevreden is over fietsparkeerplekken in hun buurt ten opzichte van 39% in 2018. Het aandeel inwoners in Utrecht dat ontevreden is over de fietsparkeerplekken in hun buurt, nam licht af van 31% in 2018 naar 29% in 2019. Het minst tevreden zijn de inwoners van de Binnenstad (35% tevreden in 2019) en het meest tevreden zijn inwoners van Vleuten-de Meern (67%).

Ook de tevredenheid over de fietspaden in de buurt is ten opzichte van voorgaande jaren stabiel (72%). Tussen de wijken onderling bestaan wat dit betreft wel duidelijke verschillen. Inwoners van Leidsche Rijn (82%) en Zuid (81%) zijn het meest tevreden over fietspaden in hun buurt en in Binnenstad het minst (55%).

Fiets meest populaire vervoermiddel voor bezoek aan binnenstad

De fiets is voor Utrechters al sinds jaar en dag het meest populaire vervoermiddel bij een bezoek aan de binnenstad. 58% van de Utrechters ging in 2019 meestal met de fiets naar de binnenstad. Inwoners van West en Oost (beide 77%) maken van alle Utrechters het vaakst gebruik van de fiets bij een bezoek aan het centrum van de stad. Onder de inwoners van de Vleuten-De Meern (26%) en Binnenstad (32%) is de fiets hiervoor het minst populair. Inwoners van de Binnenstad zelf gaan –niet verwonderlijk gezien de korte afstand- meestal lopen (67%), inwoners van Vleuten-De Meern kiezen voor een bezoekje aan de binnenstad het vaakst voor het openbaar vervoer (60%). In Leidsche Rijn zien we een afname van fietsgebruik naar de binnenstad: in 2019 ging 44% meestal met de fiets naar de binnenstad, terwijl dat in 2018 nog 51% was.

87% van de Utrechters is tevreden over de bereikbaarheid van de binnenstad per fiets. Inwoners van Noordoost (91%) zijn hier het vaakst positief over. In Vleuten-De Meern ligt het aandeel positieve inwoners over de bereikbaarheid van de binnenstad per fiets met 78% het laagst.

Meer tevredenheid over fietsenstallingen in binnenstad

86% van de Utrechters geeft aan tevreden te zijn over de bewaakte fietsenstallingen bij Utrecht CS. Op 19 augustus 2019 is onder het station de tweede fase van de grootste fietsenstalling ter wereld geopend. In de stalling is er ruimte voor 12.500 fietsen. Het aandeel ontevreden Utrechters over de bewaakte fietsenstallingen bij Utrecht CS is in 2019 licht afgenomen van 6% naar 5%.
De tevredenheid over de bewaakte fietsenstallingen in de rest van de binnenstad is in het afgelopen jaar toegenomen. Was in 2018 nog 74% van de Utrechters positief over de fietsenstallingen in de binnenstad (excl. station), in 2019 is dit aandeel licht gestegen naar 76%.

Veranderd aanbod fietsparkeerplekken in binnenstad en stationsgebied

In 2019 bieden de bewaakte fietsenstallingen in de binnenstad (excl. station) ruimte aan maximaal 2.802 fietsen. 1.000 van deze 2.802 plekken zijn zogenaamde pop-up plekken, die alleen beschikbaar worden gesteld op piekmomenten. De onbewaakte fietsenrekken in de binnenstad bieden plek aan 5.740 fietsen. Dit zijn bijna 300 plekken meer dan in 2018.

In het stationsgebied is het aantal onbewaakte fietsenrekken met bijna 4.700 afgenomen tot 2.229 fietsparkeerplekken. Met de opening van het tweede deel van de bewaakte fietsenstalling bij Utrecht CS zijn fietsparkeerplekken aan het Moreelsepark en Smakkelaarsveld verwijderd. Ondanks de toename van het aantal bewaakte fietsplekken in het stationsgebied (+ ruim 2.500), neemt de gezamenlijke bewaakte fietsplekcapaciteit in het stationsgebied in 2019 af naar 23.385 plekken.

Ten opzichte van 2018 is het totale aantal fietsparkeerplekken in de binnenstad en het stationsgebied (bewaakt en onbewaakt) met ongeveer 1.800 afgenomen naar bijna 32.000 plekken.

Overige cijfers

 2016201720182019
% inwoners dat tevreden is over fietspaden in de buurt71717172
% inwoners dat ontevreden is over fietspaden in de buurt11111111
% inwoners dat vaak last heeft van geparkeerde fietsen op de stoep--1919
% inwoners dat (bijna) nooit last heeft van geparkeerde fietsen op de stoep--5352
% inwoners dat ‘fietsen’ noemt als buurtprobleem dat moet worden opgelost8859

Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht

Zeven van de tien Utrechters tevreden over fietspaden in hun buurt

In 2019 is 72% van de Utrechters tevreden over de fietspaden in de buurt. Inwoners van Binnenstad zijn het minst te spreken over de fietspaden in hun buurt (55% tevreden). Inwoners van Leidsche Rijn (82%) en Zuid (81%) zijn hier juist relatief vaak tevreden over.
Een op de vijf Utrechters (19%) geeft aan vaak last te hebben van geparkeerde fietsen op de stoep. Dit is vooral een probleem in Binnenstad (37% vaak last) en in iets mindere mate in Oost (30%) en in West en Noordwest (beide 25%). In Leidsche Rijn (8% vaak last) en Vleuten-De Meern (4%) vormen geparkeerde fietsen op de stoep duidelijk een minder groot probleem dan in de rest van Utrecht.
15% van de Utrechters heeft last van fietsers die over de stoep fietsen. Ook hier zijn het vooral inwoners van Binnenstad die er last van hebben (23% vaak last).

Fietsvriendelijkheid: Utrecht wereldwijd op 3e plaats

De Copenhagenize Index beoordeelt wereldwijd 115 steden op hun fietsvriendelijkheid. Utrecht staat in 2019 op de 3e plaats, alleen de Deense hoofdstad Kopenhagen en Amsterdam scoren beter. Vorig jaar stond Utrecht nog op de tweede plaats, maar in 2019 heeft Utrecht van plaats geruild met Amsterdam. De index gebruikt 14 parameters, waaronder fietsinfrastructuur, fietsfaciliteiten, veiligheid, de verdeling man-vrouw op de fiets en aandeel fietsers in het aantal verplaatsingen.

‘Fietsen’ weer vaker genoemd als buurtprobleem dat moet worden opgelost

Fietsen in brede zin wordt door bijna één op de tien Utrechters (9%) genoemd als buurtprobleem dat volgens hen aangepakt moet worden. Daarmee is dit probleem, na een lage score in 2018 (5%), weer ongeveer op het niveau van voorgaande jaren (8% in 2015-2017). De genoemde fietsproblematiek heeft vooral betrekking op een tekort aan fietsparkeerplekken, de aanwezigheid van weesfietsen en onveilige situaties voor en door fietsers.

’s Lands grootste toename speed-pedelecs in provincie Utrecht

Een speed-pedelec (high speed e-bike) is een tweewieler met elektrische trapondersteuning tot maximaal 45 kilometer per uur. Voor de speed-pedelec gelden dezelfde regels als voor de bromfiets: de bestuurder is minimaal 16 jaar oud, heeft een bromfietsrijbewijs en draagt een helm, en de fiets moet een gele bromfietskentekenplaat hebben en rijdt op een fiets/bromfietspad of de rijbaan (niet op het fietspad).

Ten opzichte van het aantal inwoners stonden de meeste speed-pedelecs op 1 juli 2019 geregistreerd in de provincie Utrecht: 142 per 100 duizend inwoners. De provincies Groningen en Gelderland volgen met respectievelijk 119 en 117 snelle e-bikes per 100 duizend inwoners. Het aantal snelle e-bikes nam in de provincie Utrecht de afgelopen twee jaar toe met 86 procent.