Utrecht Monitor 2020

Utrecht werkt samen aan gezond stedelijk leven voor iedereen. Meer en meer werkt de gemeente samen met bewoners, bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties aan projecten en programma’s om Utrecht gezonder, duurzamer en inclusiever te maken. Utrecht zet in op de kans die de groei biedt, om op alle fronten een betere stad te worden, onder het motto: Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen. Deze aanpak richt zich sterk op samenwerking op de grote stedelijke opgaven. Om die reden is dit een samenvatting langs deze opgaven, dit jaar voor het eerst gecombineerd met het internationale ‘Global Goals’ perspectief. Het bijbehorende dashboard zal volgend jaar integraal onderdeel uitmaken van de Utrecht Monitor.

Belangrijkste ontwikkelingen in 2019

Utrecht groeit hard, in 2019 kwamen er in de stad 4.778 inwoners bij. De groei ligt iets lager dan voorspeld. Dit komt onder meer doordat enkele woningbouwprojecten later startten dan gepland. Begin 2020 telt Utrecht 357.719 inwoners. Utrecht is na Almere de snelst groeiende stad van Nederland. De verwachting is dat Utrecht op z’n vroegst in 2025 de grens van 400.000 inwoners gaat passeren. Alle wijken groeien, maar de Binnenstad relatief gezien het meest (+62% in 2040). En ook al is Utrecht de jongste stad van Nederland, de omvang van de groep 65-plussers zal sterk toenemen (+65% in 2040).

In 2019 zien we veel positieve ontwikkelingen in Utrecht. In de groeiende stad gaat het met veruit de meeste inwoners goed. Utrechters zijn grotendeels gelukkig (82%) en tevreden met hun eigen leven (88%). De regio Utrecht blijft economisch sterk. Utrecht-stad kent een lage werkloosheid. De banengroei van voorgaande jaren zet ook in 2019 door. In dat jaar zijn minder mensen in de stad afhankelijk van een uitkering en het aandeel mensen met een laag inkomen daalt. Ook het aandeel kinderen dat in armoede opgroeit neemt af in 2019. De woningvoorraad blijft groeien: de afgelopen jaren met circa 3.000 woningen per jaar. De scheefheid in de huursector neemt af. Ten opzichte van andere toeristensteden is de toeristische druk in Utrecht laag en stabiel. Ook zien we in het afgelopen jaar positieve ontwikkelingen als het gaat om tevredenheid over voorzieningen, de vaccinatiegraad, digitale vaardigheden, duurzame energie, openbaar groen en het aantal verkeersongevallen.

Maar uit de cijfers over 2019 blijkt ook dat er op allerlei terreinen nog veel winst te behalen is. Ondanks de economische meewind van 2019, zijn er het afgelopen jaar meer Utrechters die langdurig (langer dan vier jaar) in armoede leven. Een derde van alle Utrechtse 55-plussers veroudert ongezond. Het percentage zelfgerapporteerde angststoornissen en depressies stijgt. Meer inwoners ervaren verkeersoverlast of maken zich zorgen over de verkeersveiligheid in hun buurt, met name in de wijken West en Overvecht. Na lange tijd zien we weer een krappe kantorenmarkt ontstaan. Op de arbeidsmarkt blijven tekorten aan personeel bestaan (vooral in de techniek op mbo-niveau). Na een jarenlange daling, stijgen in 2019 de criminaliteitscijfers (+1%). Met name het aantal online fraudemisdrijven neemt toe. En in de monitor staan voor het eerst cijfers over de verstening van tuinen: Utrecht kent relatief veel versteende tuinen ten opzichte van andere grote steden.

Het beeld van grote verschillen tussen wijken en tussen groepen met een verschillend opleidingsniveau, verandert vooralsnog niet. Dit wijst op kansenongelijkheid. Zo zijn er grote wijkverschillen als het gaat om het ‘toekomstvertrouwen’, maar ook in het onderlinge vertrouwen tussen mensen. Dit zijn goede indicatoren voor scheidslijnen in de samenleving. In Overvecht hebben relatief weinig bewoners vertrouwen in de toekomst van hun buurt. Wel zien we in deze wijk (en ook in Noordwest) in 2019 een toename van het aandeel mensen dat hoopvol is over de toekomst van hun buurt.


Werk voor iedereen

In 2019 forse groei werkgelegenheid

Economisch gezien staat Utrecht er goed voor. Het aantal opgerichte en gevestigde bedrijven in Utrecht is al jaren hoog en de werkgelegenheid groeit de laatste jaren sterk. In 2019 kwamen er net als een jaar eerder meer dan 10.000 banen bij. Tegelijkertijd daalde het werkloosheidspercentage van 4,0% naar 3,5%. Circa 7.000 Utrechters hadden in 2019 geen werk, terwijl ze wel zouden willen werken. De afname van werkloosheid is terug te zien in alle leeftijdsgroepen, maar niet in alle opleidingsniveaus. In de groep middelbaar opgeleiden groeide de werkloosheid naar van 5,4% naar 6,2%. De afname van werkloosheid gaat gepaard met een daling van het aantal WW-uitkeringen met 10%, naar bijna 5.000 uitkeringen. Tegelijkertijd daalde het aantal Utrechtse huishoudens in de bijstand met bijna 3% naar 9.370 huishoudens.

Grote personeelstekorten in techniek, ICT en zorg

De toename van het aantal Utrechters met betaald werk (loondienst) zet zich door. In 2019 hadden ongeveer 7.000 meer Utrechters betaald werk dan een jaar eerder. Deze toename wordt deels veroorzaakt door de bevolkingsgroei, waardoor ook de beroepsbevolking toeneemt. De netto-arbeidsparticipatie nam toe naar bijna 74%. Dit is hoog in vergelijking met de andere grote steden. De spanning op de arbeidsmarkt (regio Midden-Utrecht) neemt nog steeds toe. Grote personeelstekorten zien we nog altijd in de techniek en de ICT, maar ook bij bepaalde beroepen in de zorg (verpleegkundigen). Tegelijkertijd zien we een toename van het aantal Utrechters dat een mbo-opleiding volgt. Het merendeel volgt een opleiding in de economie of zorg en welzijn (beide 35%). Daarnaast volgt 22% een technische opleiding. Dit laatste percentage daalt al een aantal jaren, maar de afname heeft zich in 2019 niet doorgezet.

Leegstand kantoren neemt verder af

Als gevolg van de economische hoogconjunctuur is het leegstaande aanbod van kantoren de laatste jaren flink afgenomen. De kantorenleegstand bevindt zich inmiddels op een problematisch niveau (onder de frictieleegstand). De vraag is groter dan het aanbod en bedrijven hebben dus minder keuzemogelijkheden. Het gevolg kan zijn dat zij zich elders gaan vestigen. Op de meest gewilde plekken in de stad, die multimodaal ontsloten zijn (Stationsgebied, Leidsche Rijn Centrum), is zelfs amper tot geen sprake van leegstand. Ook het beschikbare aanbod van bedrijfslocaties voor productie, transport en overige bedrijven neemt de laatste jaren af.


Woningmarkt in balans

Woningvoorraad groeit laatste jaren met circa 3.000 woningen

Utrecht wil binnen de stad voldoende goede, betaalbare, duurzame en toegankelijke woningen hebben voor huidige en toekomstige inwoners. Om dit te bereiken is een langdurig hoog bouwtempo van nieuwe woningen nodig. In 2019 zijn net als in 2018 en 2017 circa 3.000 woningen opgeleverd door nieuwbouw, verbouw en splitsing. De Utrechtse woningvoorraad nam vorig jaar toe naar 156.678 woningen. Daarnaast zijn circa 3.000 woningen in aanbouw genomen (start bouw). De woningbouwplannen voor de komende tien jaar zorgen voor een gemiddelde jaarlijkse bouwproductie die hoger ligt dan het gemiddelde aantal opleveringen in de afgelopen jaren.

Sociale huurwoningen ongelijk verdeeld over de stad

Om de kwaliteit van wonen in wijken te verbeteren, is het de bedoeling nieuwe koop- en huurwoningen beter over de stad te verdelen. Begin 2019 bestond 35% van de woningvoorraad uit sociale huurwoningen van woningcorporaties of particuliere verhuurders. De verschillen tussen wijken zijn echter groot. In Overvecht ligt het aandeel op 66%, terwijl in Noordoost slechts 18% van de woningen binnen de sociale huur valt. Binnen de sociale huur (in corporatiebezit) is al enkele jaren sprake van een oplopend aantal verhuringen. Het aantal woningzoekenden is over meerdere jaren gezien ook toegenomen (met uitzondering van een daling vorig jaar), maar de gemiddelde slaagkans bij hun zoekacties ligt nog steeds erg laag (circa 4%). Het aantal huishoudens in een sociale huurwoning, die gezien hun inkomen te veel huur betalen, is de laatste jaren afgenomen. Ook het aantal huishoudens dat woont in een sociale huurwoning, maar daarvoor eigenlijk een te hoog inkomen heeft, neemt de laatste jaren af. De scheefheid in de Utrechtse sociale huursector wat betreft inkomens neemt dus af.

Koopwoningen duurder dan ooit

De woningvoorraad bestaat in Utrecht voor 47% uit koopwoningen. Na enkele jaren van daling zagen we in 2019 een lichte stijging van het aantal kooptransacties. De vraag naar koopwoningen in Utrecht is nog steeds veel groter dan het aanbod, met als gevolg stijgende verkoopprijzen. Vorig jaar stegen verkoopprijzen in Utrecht (+9%) zelfs sterker dan in de andere grote steden. Met een gemiddelde verkoopprijs van bijna 380 duizend euro zijn Utrechtse koopwoningen in 2019 duurder dan ooit.


Veerkracht en gelijke kansen

Niet alle Utrechters doen mee

Utrecht vindt het belangrijk dat alle inwoners een gezond leven kunnen leiden en mee kunnen doen. Gezondheid is meer dan ‘niet ziek zijn’, het gaat ook over omgaan met tegenslag en je eigen leven inrichten. Net als in de afgelopen jaren gaat het goed met het welbevinden en de gezondheid van de meeste Utrechters: 86% is tevreden met het eigen leven en 82% is gelukkig. Zo’n 78% heeft een goede ervaren gezondheid. Veel Utrechters doen mee als het gaat om (vrijwilligers)werk, opleiding, sport, culturele activiteiten, buurtactiviteiten en sociale contacten. Maar dit geldt niet voor iedereen. Zo is het aandeel inwoners van Overvecht dat meedoet met 63% een stuk lager dan het stadsgemiddelde (81%). En van de Overvechters die aangeven slecht te kunnen rondkomen doet één op de drie mee (35%), tegenover 52% gemiddeld in Utrecht. Ook 65-plussers zien minder kans om mee te doen. Wat gezondheid betreft veroudert een derde van de 55-plussers ongezond. Met het oog op de toekomstige groei van deze groep in onze stad is dat een punt van zorg. Ook wat eenzaamheid betreft zien we verschillen. Eenzaamheid komt vaker voor bij eenoudergezinnen, inwoners met een migratieachtergrond, 40-54-jarigen en 80-plussers. Over de hele stad ervaart één op de tien Utrechters ernstige eenzaamheid. Na een stijging in 2016 is dit aandeel stabiel in 2018.

Minder huishoudens met minimuminkomen

Voor veerkracht zijn ook basisbehoeften als werk en inkomen belangrijk. Wat betreft inkomen zien we positieve ontwikkelingen in 2019: het aantal Utrechtse huishoudens dat leeft van een minimuminkomen neemt af, evenals het aantal kinderen dat in armoede leeft. Verder daalde het aantal Utrechtse bijstandshuishoudens afgelopen jaar met bijna 3% en het aantal WW-uitkeringen met 10%. Daar staat tegenover dat het aandeel huishoudens dat langdurig (meer dan vier jaar) moet rondkomen van een minimuminkomen nog steeds stijgt. Inmiddels heeft één op de tien huishoudens langdurig een minimuminkomen.

Sociale samenhang in Utrecht is stabiel

Utrecht vindt het belangrijk dat mensen prettig met elkaar samenleven. De sociale samenhang in de stad is ondanks de bevolkingsgroei al jaren stabiel. Zeven op de tien buurtbewoners geven aan op een prettige manier met elkaar om te gaan. Ook het aandeel inwoners dat zich inzet voor een of meer buurtactiviteiten is al jaren stabiel rond 45%. Bij prettig samenleven is verder de veiligheidsbeleving van belang. Het aandeel inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt schommelt al jaren rond de 30%. Een negatieve ontwikkeling is de toename van de criminaliteit: na een jarenlange daling steeg deze in 2019 met 1%. Vooral het aantal online fraudemisdrijven nam sterk toe (+32%).

Vertrouwen in toekomst en medemens verschilt sterk per wijk

Scheidslijnen in de samenleving worden groter als het vertrouwen in de toekomst en in de medemens afneemt. In 2019 vindt bijna driekwart van de Utrechters dat de meeste mensen te vertrouwen zijn, wat hoger is dan gemiddeld in Nederland (59%). Eén op de vijf Utrechters vindt het moeilijk om hoopvol te zijn over de toekomst van de buurt of de stad. Het vertrouwen van inwoners verschilt sterk per wijk. Zo vinden inwoners van Overvecht het beduidend moeilijker om hoopvol te zijn over de toekomst van de buurt (41% tegenover 20% gemiddeld) en hebben ze minder vertrouwen in de medemens (56% tegenover 72% gemiddeld). Ook is de ervaren discriminatie in Overvecht hoger: 26% versus 16% gemiddeld. Overigens laat de ervaren discriminatie in de meeste wijken nog niet de gewenste daling zien.

Bereik voorschoolse educatie neemt af

Als het gaat om gelijke kansen vormen kinderen een speciale doelgroep. Gezond en veilig opgroeien en ook talentontwikkeling zijn belangrijk. Zoals eerder gezegd daalt het aantal kinderen dat in armoede opgroeit in 2019. Verder neemt voor het eerst in jaren de vaccinatiegraad onder 2-jarigen toe en ook het aantal HPV-gevaccineerde meisjes stijgt licht. Bij 5- en 10-jarigen neemt de vaccinatiegraad nog wel verder af. Het bereik van voorschoolse educatie voor peuters met een risico op taalachterstand daalde in 2019 van 89% naar 82%. Deze daling valt samen met een aangekondigde verandering in het VE-aanbod.

Cultuurdeelname is hoog en aantal leners bibliotheken groeit

Goede stedelijke voorzieningen, zoals cultuuraanbod en bibliotheken, bieden inwoners mogelijkheden om mee te kunnen doen. Steeds meer Utrechters zijn tevreden over de cultuurvoorzieningen in de stad (in 2019 zo’n 83%). De cultuurdeelname is hoog en stabiel (89%). Utrechters die geen of alleen basisonderwijs hebben gevolgd, Utrechters met een niet-westerse migratieachtergrond en oudere Utrechters (65-plus) doen beduidend minder vaak mee aan culturele activiteiten. De Utrechtse bibliotheken laten een positieve ontwikkeling in 2019 zien: het aantal leners groeide met 2,5% en het aantal bezoekers met 10%. De opening van de nieuwe bibliotheek in Leidsche Rijn Centrum droeg daaraan bij. De tevredenheid over de bibliotheek in de buurt groeide in deze wijk van 59% naar 79%.


Zorg dichtbij en op maat

Meerderheid Utrechters kan zelfstandig verder na ondersteuning buurtteam

In Utrecht moeten alle inwoners die dat nodig hebben een beroep kunnen doen op zorg en ondersteuning. Met buurtteams, sociaal makelaars en zorgverleners organiseert Utrecht zorg en ondersteuning dichtbij en op maat. Professionals in de wijk werken hierbij nauw samen met het persoonlijke netwerk van Utrechters. Het professionele zorgnetwerk in Utrecht kent 18 buurtteams. De buurtteams ‘Jeugd & Gezin’ ondersteunden in 2018 bijna 8.500 gezinnen (14% van alle Utrechtse gezinnen). Dit aantal is redelijk stabiel ten opzichte van 2017. Wel stijgt het aantal contacten, doordat de begeleiding gemiddeld langer duurt. Negen van de tien gezinnen gaat na afronding van de basishulp van het buurtteam zonder professionele hulp verder. Het aantal klanten van de buurtteams ‘Sociaal’ groeide in 2019 met 900. Gemiddeld deden 16.080 klanten per maand een beroep op deze buurtteams, waarvan 86% zegt dat ze na ondersteuning zelfstandig of met informele hulp verder kunnen.

Beroep op aanvullende zorg groeit

Als de zorgvraag te complex is om zelfstandig of met informele hulp op te lossen, kan een beroep worden gedaan op aanvullende zorg. De verhouding tussen hulp van buurtteams en aanvullende zorg, is ongeveer 85% buurtteam en 15% aanvullende zorg. Buurtteams zien dat hulpvragen complexer worden en langer duren. Dat maakt dat het beroep op aanvullende zorg groeit. Vooral het aantal Utrechters met individuele begeleiding, zoals hulp bij het plannen van dagelijkse activiteiten en het regelen van financiën, blijft stijgen. Het aantal Utrechters dat hulp bij het huishouden krijgt is stabiel (bijna 6.300), net als het aantal jeugdigen dat aanvullende jeugdhulp ontvangt (bijna 4.600). Bij deze laatste hulpvorm namen de trajectduur en de wachttijd toe.

Mantelzorgers en buurtbewoners bieden informele hulp

Naast professionele hulp is er hulp van het persoonlijke netwerk van inwoners: de informele hulp. Onder deze hulp valt mantelzorg. Het aandeel Utrechters dat intensieve mantelzorg verleent blijft stabiel op 11%. Informele hulp kan ook geboden worden door buurtbewoners of vrijwilligers. Een derde van de Utrechters wil graag hulp bieden aan buurtbewoners, 12% doet dit ook daadwerkelijk. Een voorbeeld van informele hulp is hulp bij de financiële administratie. Veel huishoudens in Utrecht hebben moeite met rondkomen (7%) of hebben problematische schulden (7%). Dat kan leiden tot armoede, sociale uitsluiting en gezondheidsproblemen. Eén op de zeven Utrechters ontvangt informele hulp vanwege gezondheidsproblemen.


Vergroenen en verdichten in balans

Bevolkingsdichtheid neemt toe

Er worden de komende jaren in alle wijken meer woningen gebouwd. In totaal circa 47.000 tot 2040. Veel woningen worden in bestaand stedelijk gebied gebouwd. Dit zorgt voor een verdichting van de stad. De grootste absolute toename van woningen en inwoners vindt plaats in de wijken Zuidwest (Merwedekanaalzone) en Leidsche Rijn. De relatief grootste toename van inwoners (+68%) vindt plaats in de kleinste wijk, de Binnenstad, onder meer door realisatie van het Beurskwartier. In alle wijken zal de bevolkingsdichtheid, uitgedrukt in aantal inwoners per vierkante kilometer, flink toenemen.

68 vierkante meter groen per huishouden

Al meerdere jaren achtereen blijkt dat ruim twee derde van de Utrechters (zeer) tevreden is over het groen in de buurt, zoals grasveldjes en bomen. In Zuid (76%), Oost (75%) en Overvecht (74%) is driekwart van de bewoners tevreden over het groen in de eigen buurt. In Noordwest (52%) geldt dit voor slechts de helft van de inwoners. Over het algemeen is de tevredenheid over groen hoger, zodra er meer groen aanwezig is in een wijk. Na de Binnenstad (11 m² openbaar groen per huishouden) heeft Noordwest met 23 m² relatief het kleinste oppervlak aan openbaar groen. Het meeste openbaar groen per huishouden is te vinden in Vleuten-De Meern (186 m²), terwijl in heel Utrecht gemiddeld 68 m² openbaar groen per huishouden beschikbaar is.

Luchtkwaliteit verbeterd én verslechterd

Ongeveer een derde van de inwoners heeft overlast van lawaai en ruim een op de zeven inwoners heeft overlast van stank. Deze cijfers zijn redelijk stabiel door de tijd. De luchtkwaliteit is in 2018 (ten opzichte van 2017) voor stikstofdioxide verbeterd, maar verslechterd wat betreft fijnstof. Milieuvriendelijk gedrag onder Utrechters neemt toe, hoewel de verschillen soms groot zijn. Zo treffen Utrechters met een koopwoning vaker energiebesparende maatregelen in hun woning dan mensen met een huurwoning. Verder blijken de tuinen van Utrechtse woningen gemiddeld genomen minder groen te bevatten dan tuinen in andere grote steden.


Duurzame energie voor iedereen

Ruim 100 woningen in 2019 van het aardgas af

Utrecht wil dat de toekomstige warmtevoorziening in de stad duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar is. De ambitie is om voor 2030 zo'n 40.000 woningen van het aardgas af te halen. In 2019 zijn ruim 100 woningen op particulier initiatief van het aardgas afgesloten en 73 niet-woningen. Verder zijn 637 afsluitingen in voorbereiding genomen. Goede isolatie is de eerste stap in het stappenplan om Utrechtse woningen te verduurzamen. Dubbelglas of voorzetramen zijn het meest populair: vier op de vijf Utrechters heeft dubbelglas of voorzetramen in zijn of haar woning.

Utrechters verbruiken minder elektriciteit

Utrechters verbruiken de afgelopen jaren minder elektriciteit: het particuliere elektriciteitsgebruik daalde tussen 2016 en 2018 met 4%. Er is meer duurzame energie opgewekt. We zien dat het aandeel daken met zonnepanelen toeneemt naar 13% in 2019. Deze energie kan ook gebruikt worden voor elektrisch rijden. Eind 2019 zijn er 849 openbare en 758 semipublieke laadpunten voor elektrische auto’s. De eerste laadpunten zijn in gebruik genomen die in twee richtingen werken (bidirectioneel). Daarmee levert de batterij van de elektrische auto op piekmomenten stroom terug aan het elektriciteitsnet.


Duurzame mobiliteit

Toename woon-werkverkeer

In een groeiende stad met een jaarlijkse toename van inwoners en werkgelegenheid, neemt ook de verkeersdrukte toe. Dit zien we onder andere terug in een toename van het woon-werkverkeer van en naar de stad. Ook het aantal Utrechters dat woont en werkt in de eigen stad groeit de laatste jaren. Op de Utrechtse treinstations neemt het aantal in- en uitstappende reizigers jaarlijks toe.

Utrecht fietsstad

Door het stimuleren van gebruik van duurzame en gezonde vervoersmiddelen wil de gemeente Utrecht de stad gezond, aantrekkelijk en bereikbaar houden. Utrecht is een echte fietsstad. Op de wereldranglijst voor fietsvriendelijkheid staat Utrecht derde. Voor een bezoek aan de binnenstad is de fiets het meest populaire vervoermiddel van inwoners (58% pakt meestal de fiets), en ook het aantal bewaakte fietsparkeerplekken in de binnenstad blijft groeien. 93% van de Utrechters neemt meestal een duurzaam vervoermiddel (lopend, fiets of OV) om naar de binnenstad te gaan. Acht op de tien Utrechters zijn tevreden over het openbaar vervoer in hun buurt. Twee derde van de Utrechtse huishoudens heeft een auto, 4% van de huishoudens beschikt over een elektrische auto. Het deelautogebruik onder Utrechtse huishoudens loopt op en bedraagt inmiddels 17%. Landelijk gezien heeft Utrecht de meeste deelauto’s per inwoner.

Verkeersveiligheid verschilt sterk per wijk

De gemeente Utrecht wil dat inwoners minder overlast van verkeer en parkeren ondervinden, en dat de verkeersveiligheid verbetert. Uit de Inwonersenquête blijkt dat vier op de tien inwoners tevreden zijn over de verkeersveiligheid in de eigen buurt. Dit aandeel neemt de laatste jaren niet toe, terwijl het aantal verkeersongevallen over de hele stad de laatste jaren juist afneemt. De ervaren verkeersveiligheid verschilt sterk per wijk. De inwoners van West zijn het minst te spreken over de verkeersveiligheid. Ook de ervaren overlast van gevaarlijk verkeer is daar het grootst, gevolgd door de wijken Noordwest en Overvecht.


Samenwerking in buurt, stad en regio

Meerderheid Utrechters: buurtbewoners gaan prettig met elkaar om

De gemeente betrekt bewoners bij ontwikkelingen in de stad, wijk of buurt. Bewoners en andere betrokkenen die mee willen denken en mee willen doen krijgen op verschillende manieren de kans om de stad, wijken en buurten vorm te geven. De meeste Utrechters wonen op een fijne manier samen met andere buurtbewoners: ruim twee derde (69%) geeft aan dat de mensen in hun buurt op een prettige manier met elkaar omgaan, een aandeel dat al jaren stabiel is. Ruim drie op de vijf Utrechters (62%) voelt zich prettig bij de mensen die in deze buurt wonen. Een percentage dat overigens wel grote wijkverschillen kent: van 41% in Overvecht tot 77% in Noordoost.

Bijna helft Utrechters actief in de buurt

Bijna de helft van de Utrechters (45%) is actief in de buurt. In de meeste gevallen gaat dit om het schoonhouden van de openbare ruimte. Voor buurtactiviteiten vragen inwoners vaker om ondersteuning van de gemeente of een andere organisatie (34% tegenover 29% in 2018). Het Initiatievenfonds, een aanmoediging om activiteiten te organiseren, is bekend bij ruim een kwart van de Utrechters. Het aandeel Utrechters dat vrijwilligerswerk doet blijft stabiel (40%). Eén op de zeven Utrechters is wekelijks actief met het vrijwilligerswerk. In de wijken Oost, Noordoost en West is het aandeel inwoners dat vrijwilligerswerk doet hoger dan gemiddeld.

Ruim een vijfde Utrechters heeft inspraak bij beleid

In 2019 maakte ruim een op de vijf Utrechters (22%) gebruik van de mogelijkheid om het beleid van de gemeente te beïnvloeden, onder andere door het indienen van een klacht of zienswijze, deelname aan een bewonersgroep of het bijwonen van een bijeenkomst voor bewoners. Onder de noemer ‘Samen stad maken op de Utrechtse manier’ gaat de gemeente verder met het vernieuwen van de participatie.

Utrecht in de regio

Utrecht vormt een belangrijk onderdeel van de regio. In 2018 telde Utrecht bijna 200.000 werkforensen. Dit zijn mensen die werken in Utrecht, maar er niet wonen. Daarmee groeide deze groep sneller (toename van 9%) dan de groep woonforensen. Dit zijn Utrechters die in Utrecht wonen en elders werken. Andersom is de regio ook van belang voor Utrechters, bijvoorbeeld voor recreatie. Utrechters die meestal buiten de gemeentegrenzen recreëren, doen dit in ongeveer een kwart van de gevallen op minder dan tien kilometer van hun huis.


Digitale stad

Bijna miljoen meer bezoeken Utrecht.nl in 2019

Utrecht streeft naar een optimale klantervaring bij digitale dienstverlening met oog voor digitale vaardigheden bij bewoners. Dit brengt veel uitdagingen met zich mee. Niet iedereen kan meekomen met de huidige technologische ontwikkelingen. Wat betreft digitale dienstverlening is de website Utrecht.nl voor de gemeente het belangrijkste kanaal. We zien dat Utrecht.nl in 2019 bijna een miljoen meer bezoeken kreeg (5,5 miljoen bezoeken per jaar). Mensen nemen steeds vaker contact met de gemeente op via WhatsApp en chat. Deze opkomende vormen van online klantcontact nemen nu nog een klein aandeel in.

Meer Utrechters digitaal vaardig

Ruim negen op de tien Utrechters van 16 jaar en ouder is in staat om op goed mee te kunnen doen met digitale toepassingen, zoals het opzoeken van informatie, e-mailen en chatten. We zien dat meer Utrechters beter in staat zijn om digitale aanvragen te doen. Zo’n 23% van de inwoners heeft moeite met het doen van digitale aanvragen of het maken van digitale afspraken bij instanties. In 2018 lag dat nog op 27%. 65-plussers hebben ruim vaker dan gemiddeld moeite met het doen van digitale aanvragen (39%).