Samenvatting

In 2018 is een lichte daling (-2%) van het aantal voorstellingen binnen de professionele podiumkunsten. Dit komt vooral doordat er minder theatervoorstellingen zijn geweest (799 in 2017 tegenover 655 in 2018). Ondanks de lichte daling is het aantal voorstellingen in de podiumkunsten in Utrecht relatief hoog vergeleken met andere steden. Er zijn verschillen tussen de wijken als het gaat om de nabijheid van culturele voorzieningen. Inwoners van Overvecht moeten relatief ver reizen. Vergeleken met inwoners van de G4 hebben Utrechters minder culturele voorzieningen in de nabijheid. Dit geldt vooral voor musea en voorzieningen binnen de podiumkunsten.

Kerncijfers

 2016201720182019
aantal voorstellingen professionele podiumkunsten3.0193.2333.180-

Bron: CBS, voorlopige cijfers

Minder voorstellingen professionele podiumkunsten

De stijging van het aantal voorstellingen binnen de professionele podiumkunsten zet in 2018 niet door. Er is nu sprake van een lichte daling (-2%). Het totaal aantal voorstellingen komt in 2018 uit op 3.180. De daling wordt vooral veroorzaakt doordat er in 2018 minder theatervoorstellingen zijn geweest (799 in 2017 tegenover 655 in 2018). Waar in 2017 theatervoorstellingen nog 25% van het totaal aantal voorstellingen binnen de podiumkunsten uitmaakte, is dit in 2018 gedaald naar 21%. Dit zijn voorlopige cijfers van het CBS.

Vergeleken met G50 veel voorstellingen podiumkunsten

Ondanks de lichte daling is het aantal voorstellingen in de podiumkunsten in Utrecht relatief hoog vergeleken met andere steden. Dit is een van de redenen – naast de aanwezigheid van een universiteit en de nabijheid van natuurgebieden – dat Utrecht de tweede positie inneemt op de ranglijst van woonaantrekkelijkheid van de 50 grootste Nederlandse gemeenten (Atlas voor gemeenten, 2019). In Utrecht ligt een relatief groot accent op muziekvoorstellingen; 50% van het totaal aantal voorstellingen is een muziekvoorstelling. In de andere grote steden Amsterdam (41%), Rotterdam (33%) en Den Haag (26%) zijn in  verhouding minder muziekvoorstellingen.

Wijkverschillen in nabijheid culturele voorzieningen

Uit cijfers van het CBS weten we hoe ver mensen bij voorzieningen vandaan wonen (gemeten over de weg). De gemiddelde afstand tot een museum is in Utrecht 2,8 km. In Vleuten-De Meern (5,4 km) en Leidsche Rijn (5,3 km) is deze afstand relatief hoog en in de Binnenstad relatief laag (0,4 km). Verder weten we dat mensen  gemiddeld 2,1 km bij een bioscoop vandaan wonen. Vooral in de wijk Overvecht (3,3 km) wonen mensen relatief ver van een bioscoop vandaan. Gemiddeld genomen wonen Utrechters  1,9 km bij een voorziening binnen de podiumkunsten vandaan. Inwoners van Overvecht en Vleuten-De Meern (3,0 km) moeten hier relatief ver voor reizen.
Als we Utrecht vergelijken met de andere grote steden, dan zien we dat de afstand tot een museum of voorziening binnen de podiumkunsten ongeveer vergelijkbaar is met Amsterdam en Den Haag. Inwoners van Rotterdam moeten hier gemiddeld wat meer meters voor afleggen. Utrechters wonen, in vergelijking met inwoners van de andere grote steden, relatief dicht bij een bioscoop.  

Utrechter heeft minder culturele voorzieningen in nabijheid dan inwoners G4

Naast de gemiddelde afstand berekent het CBS het aantal voorzieningen dat in een straal van 5 kilometer bereikt kan worden. Binnen een straal van 5 kilometer zijn 7,2 musea, 6,1 voorzieningen binnen de podiumkunsten en 5,3 bioscopen te bereiken. Vergelijking met de grote steden levert een ander beeld op dan als we naar de gemiddelde afstand kijken (zie vorige paragraaf). Voor zowel musea als podiumkunsten geldt dat Utrecht minder voorzieningen in hun nabijheid hebben. Vooral het verschil met Amsterdam is groot, waar inwoners 21 musea en 21,4 voorzieningen binnen de podiumkunsten in een straal van 5 kilometer van hun woning hebben. Voor bioscopen komt een ander beeld naar voren. Utrechters hebben meer bioscopen (5,3) in de buurt dan Rotterdammers (3,8) en Hagenezen (2,9). Inwoners van Amsterdam hebben gemiddeld 6,5 bioscopen in hun nabijheid.

Utrechtse Rijksmonumenten: relatief groot aandeel verdedigingswerken en militaire gebouwen

Op 1 januari 2020 telde de gemeente Utrecht 1.587 Rijksmonumenten, 1.669 gemeentelijke monumenten en 12 archeologische Rijksmonumenten. Als we de Utrechtse Rijksmonumenten verder bekijken, zien we dat dit voornamelijk (66%) woningen en woningbouwcomplexen zijn. Na Amsterdam en Maastricht heeft Utrecht de meeste Rijksmonumenten van Nederland. In vergelijking met de G4 valt Utrecht op door de vele verdedigingswerken en militaire gebouwen (8%). In de andere grote steden zijn deze er nauwelijks. Rijksmonumenten in de categorie handelsgebouwen, opslag- en transportgebouwen zijn er in Utrecht verhoudingsgewijs juist weinig (3%).