Samenvatting

Het merendeel van de Utrechters ervaart weinig problemen om mee te doen: ze hebben sociale contacten, doen aan (vrijwilligers)werk of gaan naar school, ze zetten zich in voor de buurt of doen aan cultuur en sport. Naarmate de leeftijd toeneemt, neemt de mate waarin Utrechters meedoen af. Een stabiel aandeel inwoners doet vrijwilligerswerk (40%), een op de zeven Utrechters doet dit wekelijks.  

Kerncijfers

 2016201720182019
% inwoners dat weinig tot geen problemen heeft met meedoen*79808181
% inwoners met sociale contacten91929191
% inwoners dat doet aan (vrijwilligers)werk of school84848887
% inwoners dat zich in de buurt inzet met een of meer activiteiten46464445
% inwoners dat actief is om de leefbaarheid en veiligheid in de buurt te verbeteren**28282829
% inwoners dat tevreden is over beschikbaarheid ruimte voor bewonersinitiatieven in de buurt**35383940
% inwoners dat zich vrijwillig inzet39403940

* Op basis van vier aspecten is gekeken in hoeverre Utrechters meedoen in de samenleving. De vier aspecten zijn het verrichten van (vrijwilligers)werk of volgen van een opleiding, het deelnemen aan sport of culturele activiteiten, het verrichten van activiteiten in de buurt en het hebben van sociale contacten. Als inwoners ten minste op drie van de vier genoemde gebieden actief zijn, doen ze mee.
** Deze percentages worden gemeten o.b.v. het aantal inwoners dat een oordeel geeft. De categorie “weet niet” is hierbij buiten beschouwing gelaten.
Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht

Vier op de vijf Utrechters heeft weinig tot geen problemen met meedoen

Op basis van vier aspecten is in kaart gebracht in hoeverre Utrechters meedoen in de samenleving. De vier aspecten zijn het verrichten van (vrijwilligers)werk of volgen van een opleiding, het deelnemen aan sport of culturele activiteiten, het verrichten van activiteiten in de buurt en het hebben van sociale contacten. Het blijkt dat 91% van de inwoners sociale contacten heeft en iets minder dan de helft een buurtactiviteit ontplooit (45%). 87% van de inwoners werkt, verricht vrijwilligerswerk of zit op school. Het merendeel van de Utrechters (93%) doet aan sport of cultuur. Op het moment dat inwoners ten minste op drie van de vier genoemde gebieden actief zijn, doen ze mee. Dit betekent dat 81% van de Utrechters geen problemen ervaart met meedoen. Dit is een stabiel gegeven in vergelijking met vorige jaren. Er komen duidelijke leeftijdsverschillen naar voren in het al dan niet mee kunnen doen. Van de Utrechters tot en met 44 jaar doen bijna 9 op de 10 inwoners mee, tegenover 54% van de 65-plussers.

Meedoen met een beperking

In Utrecht vinden wij het belangrijk dat alle inwoners een zinvolle rol kunnen spelen in de samenleving en dat ze kunnen meedoen. Zo ook mensen met een lichamelijke en/of psychische beperking. 59% van de Utrechters met een beperking doet mee. Meer specifiek, het aandeel Utrechters met een beperking dat werkt, vrijwilligerswerk verricht of op school zit (66%), dat doet aan sport of cultuur (80%), of sociale contacten heeft (78%) is lager dan bij Utrechters zonder beperking. Daarentegen is het aandeel dat meedoet aan buurtactiviteiten gelijk tussen mensen met of zonder beperking.

Meetellen

In een peiling van Meetellen in Utrecht is onderzoek gedaan naar ervaringen met onder andere vrijwilligerswerk. Meetellen in Utrecht is een panel voor mensen in een kwetsbare positie in de stad. Dit zijn bijvoorbeeld mensen met psychiatrische problemen, een verslaving of mensen die dakloos (geweest) zijn. 87% van de panelleden is tevreden over het vrijwilligerswerk of de activiteiten die ze doen. 91% vindt het zinvol wat hij of zij doet, en 83% geeft aan dat het past bij zijn of haar talenten en vaardigheden. Een groot deel (79%) van de panelleden heeft het gevoel dat ze door hun activiteiten of vrijwilligerswerk meedoen in de maatschappij. Enkele panelleden hebben het gevoel dat ze niet mee kunnen doen omdat ze geen betaald werk doen of de Nederlandse taal niet goed spreken.

Bijna de helft van de Utrechters zet zich in voor de buurt

45% van de Utrechters geeft aan zich in te zetten met een of meer activiteiten voor de buurt. De meeste mensen zetten zich in om de openbare ruimte schoon te houden, door bijvoorbeeld de straat te vegen (28%). Een andere veelgenoemde activiteit is het helpen op een school, buurthuis of sportvereniging (15%). Opvallend is dat het aandeel inwoners dat aangeeft te willen zorgen voor of hulp te willen bieden aan buurtbewoners al jaren hoog is (rond 35%), maar het aandeel dat dit daadwerkelijk doet stabiel blijft (rond 12%).

Vier op de tien doet vrijwilligerswerk

Het aandeel Utrechters dat vrijwilligerswerk doet is stabiel (40%) ten opzichte van voorgaande jaren. Vrijwilligerswerk wordt voornamelijk gedaan bij sportverenigingen (13%), gevolgd door vrijwilligerswerk bij een school, crèche of peuterspeelzaal (7%). In vergelijking met vorig jaar doen relatief iets meer Utrechters vrijwilligerswerk bij een organisatie met maatschappelijke doelen (5%) en bij zang-, muziek-, toneel- of hobbyvereniging (4%). De groep 16 tot en met 26 jarigen doet minder vaak (36%) dan gemiddeld aan vrijwilligerswerk. Utrechters met een hbo of wo diploma doen vaker vrijwilligerswerk dan gemiddeld.

Dit jaar is ook voor het eerst uitgevraagd hoe vaak men vrijwilligerswerk doet. Van alle Utrechters zet 2% zich dagelijks, 14% zich wekelijks, 11% zich maandelijks en 13% zich een (paar) keer jaar in als vrijwilliger.

Aandeel inwoners dat vrijwilligerswerk doet

 2016201720182019
bij een sportvereniging12131213
bij een school-, crèche of peuterspeelzaal8777
bij een godsdienstige of levensbeschouwelijke organisatie6555
bij een organisatie met maatschappelijke doelen5645
bij een zang-, muziek-, toneel- of hobbyvereniging4434

Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht

Aandeel inwoners dat helpt in de buurt

 2016201720182019
door het schoon houden van openbare ruimte, zoals straatvegen32322928
door het onderhouden van groen, zoals snoeien of schoffelen in perkjes of park9101010
door iets te doen voor veiligheid, zoals buurtpreventie of burgernet101099
door te helpen op school, buurthuis of sportvereniging15151515
door zorg voor of hulp aan buurtbewoners, zoals boodschappen doen of klusjes11111212
door het organiseren van een buurtfeest of activiteit waarbij buurtbewoners elkaar ontmoeten9999
door het organiseren van een bijeenkomst of activiteit over energiebesparing2122

Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht