Aanbod en waardering cultuur

Samenvatting

Het aantal voorstellingen van professionele podiumkunsten in Utrecht nam met 12% toe in 2024 en groeide sneller dan in Nederland gemiddeld. Utrechters zijn in meerderheid tevreden met het cultuuraanbod in de stad, maar iets minder tevreden dan in 2021 en 2023. Over de bibliotheek in de buurt is ook een ruime meerderheid van 70% tevreden. We zien een lichte groei in het aandeel inwoners dat kunst in de openbare ruimte positief waardeert. Verder is de helft van de inwoners tevreden over de aanwezigheid van erfgoed en monumenten in hun buurt, onveranderd ten opzichte van 2023. 

In het kort

• Aantal voorstellingen groeit met 12%, groei zet verder door
• Ruime meerderheid tevreden over stedelijke culturele voorzieningen, lichte daling in 2025
• Tevredenheid culturele voorzieningen in buurt iets lager dan in 2023, bibliotheek onveranderd
• Helft inwoners tevreden over aanwezigheid erfgoed en monumenten in de buurt
• Tevredenheid over kunst in openbare ruimte neemt verder toe

Aantal voorstellingen groeit met 12%, groei zet verder door

In 2024 waren in Utrecht 3.627 voorstellingen van professionele podiumkunsten, daarmee zet de groei verder door na de coronaperiode en komt ook uit boven het aantal van 2019 (3.238). De groei van het aantal voorstellingen met 12% van 2023 op 2024 is even groot als die in Amsterdam. Landelijk en in Rotterdam en Den Haag nam het aantal voorstellingen minder sterk toe. We kunnen niet alle type voorstellingen elk jaar vergelijken, omdat niet voor alle type voorstellingen cijfers beschikbaar zijn. Maar als we 2019 en 2024 naast elkaar leggen met gegevens die wel beschikbaar zijn, dan zien we dat in ieder geval het aantal muziekvoorstellingen (1.615 tegenover 1.896) en cabaret en kleinkunst (147 tegenover 244) groeit. Utrecht heeft relatief meer muziekvoorstellingen (52%) dan de andere grote steden Amsterdam (42%), Rotterdam (15%) en Den Haag (22%).

Ruime meerderheid tevreden over stedelijke culturele voorzieningen, lichte daling in 2025

Een ruime meerderheid (83%) van de Utrechters is in 2025 tevreden over culturele voorzieningen in Utrecht. Dit zijn musea, theaters, concertzalen en bioscopen. Wel zijn Utrechters iets minder vaak tevreden dan in 2021 en 2023, toen 85% van de Utrechters hierover positief was. Als we kijken bij welke groepen de tevredenheid is gedaald, dan zien we dat dit vooral onder de groep van 18 t/m 54 jaar het geval is. Daar staat tegenover dat 65-plussers juist positiever zijn over de culturele voorzieningen in de stad. Ook in enkele wijken is de tevredenheid met het stedelijk cultuuraanbod gedaald, de daling is het grootst in Zuidwest, Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern.

Tevredenheid culturele voorzieningen in buurt iets lager dan in 2023, bibliotheek onveranderd

Ongeveer de helft van de Utrechters (49%) is in 2025 tevreden over culturele voorzieningen in de buurt. Dat percentage verandert de afgelopen vijf jaar nauwelijks en schommelt net op of onder de 50%. Het gaat bij culturele buurtvoorzieningen om theaterzalen, buurthuizen en oefenruimtes. We zien grote verschillen tussen de wijken. Inwoners van Binnenstad zijn het meest tevreden (81%) en vaker tevreden dan in 2023. In Zuidwest (30%) en Overvecht (38%) is de tevredenheid juist lager dan gemiddeld, en ook lager dan in 2023. Daarmee worden de verschillen tussen deze wijken groter.

Een meerderheid van 70% van de Utrechters is tevreden over de bibliotheek in de buurt. In 2021 en 2023 lag het percentage op hetzelfde niveau. Maar in 2015 (62%) en 2019 (67%) lager. Over een periode van tien jaar neemt dus de tevredenheid over bibliotheken in de buurt toe, en specifiek in enkele wijken waar nieuwe bibliotheekvestigingen kwamen: Binnenstad en Leidsche Rijn.

Helft inwoners tevreden over aanwezigheid erfgoed en monumenten in de buurt

De helft van de Utrechters (50%) is (zeer) tevreden over het erfgoed en monumenten  in de buurt. Dat percentage is gelijk aan 2023. Een relatief groot deel van de Utrechters antwoordt neutraal (37%) en het kleinste deel (14%) is er (zeer) ontevreden over. Ook in 9 van de 10 wijken blijft het aandeel tevreden inwoners gelijk, alleen in Noordwest zijn inwoners positiever dan in 2023. De verschillen tussen de wijken zijn aanzienlijk, zo zijn inwoners in de wijken Binnenstad en Oost het meest tevreden en in Overvecht en Zuidwest het minst. De tevredenheid in de wijken hangt vanzelfsprekend samen met hoeveel erfgoed en monumenten er is.
 

Utrecht heeft 3.406 monumenten, waarvan 1.686 rijksmonumenten en 1.720 gemeentelijke monumenten. In Utrecht staan 1.578 gebouwde rijksmonumenten. Dit is het hoogste aantal na Amsterdam (7.678) en Maastricht (1.676). Utrecht telt zes rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten. Het Minstroomgebied is een gemeentelijk beschermd stadsgezicht. De meeste monumenten bevinden zich in de historische binnenstad, maar ook in andere wijken staan monumenten zoals Villa Jongerius of het Rietveld-Schröderhuis. Meer over het Utrechts erfgoed is te lezen op de pagina over erfgoed van de gemeente Utrecht.

Tevredenheid over kunst in openbare ruimte neemt verder toe

In 2025 is 62% van de Utrechters (zeer) tevreden over kunst in de openbare ruimte. Het gaat hierbij onder andere om beelden en street art. Dat is een hoger tevredenheidspercentage dan in 2019, 2021 en 2023. Vooral inwoners met een hbo of wo-opleiding en inwoners die goed kunnen rondkomen van hun inkomen, groepen die al vaker tevreden waren over kunst in de openbare ruimte, zijn deze steeds meer gaan waarderen. We zien ook duidelijke verschillen per wijk. In de Binnenstad (72%) zijn de inwoners het vaakst tevreden en in Overvecht het minst vaak (55%).