Vervoersongelijkheid
Samenvatting
De meeste Utrechters kunnen hun bestemming in de stad goed bereiken. De bereikbaarheid van de supermarkt is het grootst, de bereikbaarheid van onderwijslocaties en het ziekenhuis het laagst. De bereikbaarheid van deze voorzieningen is op onderdelen heel licht toegenomen en verschilt per wijk. Ook spelen achtergrondkenmerken en fietsbezit een rol. Het aandeel inwoners dat last heeft van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes is licht toegenomen.
In het kort
- Meeste inwoners kunnen hun bestemming in de stad goed bereiken
- Moeite om plekken te kunnen bereiken verschilt per wijk
- Bereikbaarheid vooral lager zonder eigen fiets
- Lichte toename aandeel inwoners dat last heeft van beperkte toegankelijkheid bus- en tramhaltes
| 2015 | 2019 | 2021 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| % inwoners dat de werklocatie altijd of vaak kan bereiken als ze er naartoe willen* | - | - | - | 92 | - | 93 |
| % inwoners dat de onderwijslocatie altijd of vaak kan bereiken als ze er naartoe willen* | - | - | - | 89 | - | 90 |
| % inwoners dat de supermarkt altijd of vaak kan bereiken als ze er naartoe willen* | - | - | - | 94 | - | 95 |
| % inwoners dat het ziekenhuis altijd of vaak kan bereiken als ze er naartoe willen* | - | - | - | 90 | - | 91 |
| % inwoners dat de huisarts altijd of vaak kan bereiken als ze er naartoe willen* | - | - | - | 92 | - | 93 |
| % inwoners dat familie/vrienden altijd of vaak kan bereiken als ze er naartoe willen* | - | - | - | - | - | 91 |
| % inwoners dat vaak last heeft van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes in de buurt | - | 3 | 4 | 4 | - | 5 |
De Inwonersenquête houden we elke twee jaar. Dit jaar zijn nieuwe cijfers over 2025 beschikbaar.
* Deze percentages zijn exclusief de antwoordcategorie ‘ik wil/hoef hier nooit heen/niet van toepassing’.
Meeste inwoners kunnen hun bestemming in de stad goed bereiken
De bereikbaarheid van de supermarkt is daarbij het grootst: 95% van de Utrechters kan deze plek vaak of altijd bereiken. Bij onderwijslocaties en het ziekenhuis is dit aandeel het kleinst (resp. 90% en 91%), maar allebei wel iets groter dan in 2023. Ook is de bereikbaarheid van werklocaties heel licht toegenomen.
Sommige mensen kunnen niet (altijd) op de plekken komen waar ze heen willen. Dat kan bijvoorbeeld door gezondheidsproblemen, het ontbreken van eigen vervoer of een slechte bereikbaarheid van bushalte of treinstation. Zo zien we dat 10% van de Utrechters de onderwijslocatie soms, zelden of nooit kan bereiken. Ook bij ziekenhuizen en familie/vrienden is dit aandeel relatief groot: 9% van de inwoners heeft soms, vaak of altijd problemen om deze te bereiken.
Inwoners die nooit naar een bepaalde plek hoeven of willen, laten we bij het presenteren van deze resultaten buiten beschouwing. Bijna de helft (46%) van de inwoners geeft bijvoorbeeld aan nooit naar een onderwijslocatie te hoeven of willen, en 14% van de inwoners hoeft nooit naar een werklocatie.
Moeite om plekken te kunnen bereiken verschilt per wijk
Over het algemeen zien we dat inwoners van de wijken Overvecht, Zuidwest en Noordwest vaker dan gemiddeld in Utrecht moeite hebben om bepaalde plekken te bereiken. Inwoners van Overvecht hebben hier in alle gevallen vaker moeite mee. De wijken Noordoost en Oost vallen in positieve zin op; hier kunnen inwoners juist vaker dan gemiddeld in Utrecht de gewenste locaties bereiken. Uitzondering hierop is het bereiken van de supermarkt door inwoners van Oost, met name in subwijk Wilhelminapark, Rijnsweerd (89% kan dit altijd/vaak bereiken). Oorzaak hiervoor is wellicht dat er op Utrecht Science Park maar weinig supermarkten zijn.
In Overvecht en Zuidwest zien we tot slot dat werklocaties in 2025 vaker te bereiken zijn dan in 2023, en in Noordoost geldt een verbetering van de bereikbaarheid van onderwijslocaties.
Bereikbaarheid vooral lager zonder eigen fiets
Verschillende factoren kunnen van invloed zijn op de moeite waarmee inwoners hun bestemmingen in de stad kunnen bereiken. Gekeken naar opleiding zien we dat Utrechters met een hbo/wo-diploma minder vaak moeite hebben met het bereiken van een bestemming dan inwoners met een ander type opleiding. Inwoners die (zeer) slecht of precies kunnen leven van hun inkomen en inwoners van 65 en ouder hebben vaker dan gemiddeld moeite om de gevraagde locaties te bereiken. Ook inwoners met een lichamelijke of psychische beperking lukt het minder vaak om plekken te bereiken dan inwoners zonder beperking.
Volgens onderzoek van het PBL zijn in Nederland werk en voorzieningen vaak lastig te bereiken zonder auto. In onze cijfers zien we dat ook terug, maar veel duidelijker geldt dat voor fietsbezit: inwoners die geen eigen fiets bezitten, hebben vaker moeite locaties te bereiken dan inwoners die wel een eigen fiets bezitten.
Lichte toename aandeel inwoners dat last heeft van beperkte toegankelijkheid bus- en tramhaltes
5% van de Utrechters heeft vaak last van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes in de buurt. Ten opzichte van 2019 (3%) en 2021 (4%) is dat een lichte toename. Het verschil in last tussen 2019 en 2025 is het grootst in de wijken Noordwest (van 2% naar 7% vaak last) en West (van 5% naar 9% vaak last). West heeft van de wijken het grootste aandeel inwoners dat vaak last heeft van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes.