Verkiezingen
Samenvatting
Utrechters weten de weg naar de stembus te vinden. De laatste jaren is de opkomst bij elke verkiezing in Utrecht hoger dan landelijk. De verschillen in opkomst tussen de wijken blijft groot.
In het kort
- Stabiele opkomst bij verkiezingen in Utrecht
- Opkomst verschilt sterk per wijk en verkiezingen
- Nieuwe berekening opkomst per wijk
- GroenLinks-PvdA in 2026 de grootste partij in acht van de tien wijken
| 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| % opkomst verkiezing Gemeenteraad | 59,0 | - | - | - | 56,3 | - | - | - | 60,7 |
| % opkomst verkiezing Tweede Kamer | - | - | - | 81,7 | - | 79,8 | - | 81,2 | - |
| % opkomst verkiezing Europees Parlement | - | 50,8 | - | - | - | - | 56,3 | - | - |
| % opkomst verkiezing Provinciale Staten | - | 60,9 | - | - | - | 61,9 | - | - | - |
| % opkomst verkiezing Waterschappen | - | 53,7 | - | - | - | 54,5 | - | - | - |
Stabiele opkomst bij verkiezingen in Utrecht
De opkomst bij verkiezingen in Utrecht is de afgelopen jaren steeds hoger dan het landelijk gemiddelde en de andere G4-steden. Deze cijfers tonen aan dat de betrokkenheid van Utrechters bij verkiezingen groot is. Bij de gemeenteraadsverkiezing in 2026 stemde 60,7% van de kiesgerechtigden. In de laatste 40 jaar is dit percentage niet zo hoog geweest voor een gemeenteraadsverkiezing. Het landelijk opkomstpercentage is 53,7%. Bij de Tweede Kamerverkiezing eind 2025 wist 81,2% van de kiezers de weg naar de stembus te vinden. Het landelijk opkomstpercentage was toen 78,4%. Na elke verkiezing is een uitgebreide rapportage beschikbaar met gedetailleerde informatie.
Opkomst verschilt sterk per wijk en verkiezingen
De opkomst verschilt per wijk. Bij de laatste drie verkiezingen, waarbij gebruik is gemaakt van een nieuwe methode voor het berekenen van de opkomst per wijk, is eenzelfde patroon zichtbaar. De wijken met de hoogste opkomst zijn Noordoost en Oost. Wijken met een lagere opkomst zijn Overvecht, Zuidwest en Leidsche Rijn.
Nieuwe berekening opkomst per wijk
Voor de berekening van de opkomst per wijk is gekeken naar hoeveel kiesgerechtigden per wijk zijn gaan stemmen ten opzichte van het totaal aantal kiesgerechtigden per wijk. Het maakt daarbij niet uit waar de stem is uitgebracht. Dit kan ook in een andere wijk zijn. De opkomst gaat uit van de wijk waarin het stembureau staat waar de kiesgerechtigde aan is toegewezen. Een kanttekening is dat alleen gebruik is gemaakt van stempassen en onderhands afgegeven volmachten.
GroenLinks-PvdA in 2026 de grootste partij in acht van de tien wijken
Bij de gemeenteraadsverkiezing in 2026 is GroenLinks-PvdA de grootste partij in acht van de tien Utrechtse wijken. In Leidsche Rijn ontving D66 de meeste stemmen en voor Vleuten-De Meern was dit de VVD. Een paar maanden eerder, bij de Tweede Kamerverkiezing eind 2025, was D66 nog in vier wijken de grootste partij. GroenLinks-PvdA was toen in zes wijken de partij met de meeste stemmen.