Lopen en fietsen

Samenvatting

Driekwart van de binnenstedelijke verplaatsingen gebeurt te voet of met de fiets. Het aandeel Utrechters met een fiets blijft stabiel, het aandeel Utrechters met een elektrische fiets neemt toe. De meeste Utrechters zijn tevreden over loop- en fietsroute naar supermarkt, en tevredenheid over aantal fietsparkeerplekken in de eigen buurt neemt licht af.

In het kort

• Utrecht: Wereld Fietsstad én voetgangersstad
• Driekwart verplaatsingen binnen Utrecht gebeurt te voet of met de fiets
• Verschillen tevredenheid loop- en fietsroute naar supermarkt, vooral in Oost
• Last van obstakels op stoep onveranderd
• Aandeel Utrechters met elektrische fiets neemt toe
• Lichte afname tevredenheid aantal fietsparkeerplekken in eigen buurt 

Utrecht: Wereld Fietsstad én voetgangersstad

Utrecht wil van lopen en fietsen de meest vanzelfsprekende en aantrekkelijke manier maken om een bestemming op korte afstanden te bereiken. Ook om te bewegen of om te ontsnappen aan de drukte, worden lopen en fietsen een steeds logischere keuze. Daarnaast nemen lopen en fietsen minder ruimte in beslag dan motorvoertuigen en zorgen ze voor minder geluidsoverlast, uitstoot, drukte en ongelukken. De ambitie is om van Utrecht – naast Wereld Fietsstad – ook een voetgangersstad te maken, waar iedereen kan meedoen. Dat betekent dat voorzieningen zoals winkels, scholen, parken en OV-haltes lopend goed bereikbaar moeten zijn.

Driekwart verplaatsingen binnen Utrecht gebeurt te voet of met de fiets

33% van de verplaatsingen binnen Utrecht (verplaatsingen met start- en eindpunt in Utrecht) werd in 2023 lopend gedaan. Het gaat daarbij om een gemiddelde van de zeven weekdagen. In 2018 gebeurde 25% van de binnengemeentelijke verplaatsingen te voet en tijdens corona nam dat aandeel toe tot 39%. Sindsdien neemt het aandeel binnenstedelijke verplaatsingen te voet geleidelijk af, maar blijft het boven het niveau van voor corona. 
Het fietsgebruik laat een omgekeerde beweging zien. Waar in 2018 nog bijna de helft (48%) van de binnenstedelijke verplaatsingen per fiets werd gedaan, nam dat de jaren erna af tot 40% tijdens corona en weer toe naar 44% in 2023. Samen blijven deze twee duurzame vervoerswijzen tussen 2018 en 2023 goed voor ongeveer driekwart van de binnenstedelijke verplaatsingen.

Van de G4 heeft Utrecht het grootste aandeel actieve mobiliteit (fietsen en lopen) bij binnenstedelijke verplaatsingen. 77% van de verplaatsingen binnen Utrecht gaat met de fiets (gewone fiets of e-fiets) of te voet (KiM). In Utrecht wordt relatief vaak de fiets gepakt voor binnenstedelijke verplaatsingen. Dat dit in de andere drie G4-gemeenten minder vaak is, hangt onder andere samen met de aanwezigheid van het tram- en metrosysteem in die steden. Utrecht heeft geen metrosysteem en het Utrechts tramsysteem heeft een beperkter aantal lijnen dan het tramsysteem in de andere drie gemeenten (CBS, ODiN).

Verschillen tevredenheid loop- en fietsroute naar supermarkt, vooral in Oost

Vier op de vijf Utrechters zijn tevreden over de loop- en over de fietsroute naar de supermarkt (resp. 80% en 81%). Respectievelijk 10% en 8% is hierover juist niet tevreden. In Noordoost en Zuid zijn inwoners het meest tevreden over de loop- en fietsroute en in Oost en Zuidwest juist het minst. Op subwijkniveau zien we dat de meest tevreden en meest ontevreden inwoners, allebei in de wijk Oost wonen: het meest tevreden zijn bewoners van Oudwijk, Buiten Wittevrouwen (95%), het meest ontevreden zijn bewoners van Wilhelminapark, Rijnsweerd (33% ontevreden over looproute, 24% ontevreden over fietsroute). In deze laatste subwijk is het aanbod van supermarkten erg beperkt wat deze relatief hoge ontevredenheid mogelijk kan verklaren.
Inwoners van 65 jaar en ouder zijn vergelijkbaar met de stad tevreden over de loop- en fietsbereikbaarheid van de supermarkt. Bij mensen met een lichamelijke of psychische beperking ligt de tevredenheid wat lager dan stadsbreed (resp. 76% en 75% is tevreden).

Last van obstakels op stoep onveranderd

Een kwart van de Utrechters (27%) heeft in hun eigen buurt vaak last van obstakels op de stoep. Dit is gelijk aan 2023. In sommige wijken wordt relatief meer last ervaren: zo heeft 39% van de inwoners van Binnenstad vaak last van obstakels op de stoep en in Overvecht is dat 35%. 

Aandeel Utrechters met elektrische fiets neemt toe

Een kwart (24%) van de Utrechters heeft een elektrische fiets. In 2023 was dat nog 19%. Utrecht volgt hierin de landelijke trend waarbij elektrisch fietsverkeer toeneemt. Er wordt daarvan verwacht dat die toename de komende jaren doorzet (KiM). 
Drie kwart (78%) van de Utrechters heeft een niet-elektrische fiets. In Oost en Noordoost is het aandeel inwoners met een eigen fiets het hoogst (beide 96%), in Overvecht (78%) en Zuidwest (85%) is het eigen fietsbezit het laagst.

Inwoners die slecht of precies kunnen leven van hun inkomen hebben relatief minder vaak een eigen fiets (resp. 75% en 83%). Verder bezitten inwoners zonder startkwalificatie en havo/vwo/mbo-2, 3, 4-opgeleiden relatief minder vaak een fiets (resp. 69% en 83%) dan hbo/wo-opgeleiden (95%).

Lichte afname tevredenheid aantal fietsparkeerplekken in eigen buurt

33% van de Utrechters vindt dat er precies voldoende fietsparkeerplekken in de eigen buurt zijn. In 2023 was dat nog 35%. Gekeken op wijkniveau, is er vooral een afname te zien in Zuidwest, waar 34% (ipv 38% in 2023) vond dat er genoeg fietsparkeerplekken zijn. 
Twee van de vijf inwoners (40%) vinden dat er te weinig fietsparkeerplekken zijn in de eigen buurt. Het gemis aan dit soort parkeerplekken is het grootst in de wijken Noordoost (51%) en West (48%) en ten opzichte van 2023 vooral toegenomen in Leidsche Rijn (van 28% in 2023 naar 33% in 2025). 
Net zoals in 2023, vinden in de wijk Binnenstad (18%) relatief veel inwoners dat er te veel fietsparkeerplekken op de stoep in de buurt van de eigen woning zijn. In Utrecht als geheel is dat 8%. Dit aandeel is licht gedaald sinds 2023 toen 9% van de Utrechters het er te veel vond.