Veiligheidsbeleving & overlast

Samenvatting

In 2025 stijgt het aantal politieregistraties van overlast met 20%. Vooral de overlast van personen met onbegrepen gedrag neemt toe (+57%). Ook jongerenoverlast en vuurwerkoverlast nemen toe. De toename in de geregistreerde jongerenoverlast is terug te zien in de ervaren jongerenoverlast. Deze stijgt van 18% naar 21%. Het aandeel inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen buurt groeit van 34% naar 37%. Ook de ervaren straatintimidatie groeit, van 34% naar 38%.

In het kort

• Totale overlast stijgt in 2025 met 20%
• Aantal gemeentelijke overlastmeldingen neemt toe
• Ervaren jongerenoverlast groeit vooral in Overvecht en Leidsche Rijn, ervaren drugsoverlast vooral in Binnenstad
• Ervaren overlast lager dan gemiddeld in G4
• Meer inwoners voelen zich wel eens onveilig in de buurt, vooral vrouwen en jongeren
• Onveiligheidsgevoelens hoger in Overvecht en Binnenstad
• Ervaren straatintimidatie neemt toe van 34% naar 38%

Totale overlast stijgt in 2025 met 20%

Dit wordt vooral veroorzaakt door een toename van de overlast van personen met onbegrepen Onbegrepen (of verward) gedrag is gedrag dat voor anderen moeilijk te plaatsen is. Iemand kan angstig, boos of in de war overkomen of dingen doen die niet passen bij de situatie. Dat gedrag kan bijvoorbeeld ontstaan door psychiatrische aandoeningen of middelengebruik.gedrag (+57%). In alle wijken van Utrecht groeit deze vorm van overlast in 2025. Dit blijkt uit cijfers van de politie. Landelijk groeit deze vorm van overlast met 13%. Binnen de G4 zien we, behalve in Utrecht, ook in Amsterdam een toename (+21%). In Den Haag en Rotterdam is de overlast van personen met onbegrepen gedrag stabiel. Ook jongerenoverlast en vuurwerkoverlast nemen toe in Utrecht, met respectievelijk 21% en 20%. Jongerenoverlast groeit vooral in de wijken Leidsche Rijn (+51%) en Overvecht (+46%). De wijken met de meeste politieregistraties vuurwerkoverlast zijn Overvecht en Noordwest. De groei is hier respectievelijk 5% en 20%. Sinds 2017 is de overlast van personen met onbegrepen gedrag, maar ook de overlast van dakloze mensen en alcohol/drugsoverlast, gestaag toegenomen. De overlast van personen met onbegrepen gedrag steeg het meest (+188% ten opzichte van 2017), gevolgd door de overlast van daklozen (+153%) en drank/drugsoverlast (+52%). Hoewel jongerenoverlast groeide in 2025, ligt het aantal registraties 15% lager dan in 2017.

Aantal gemeentelijke overlastmeldingen neemt toe

De toename van overlastmeldingen bij de gemeente geldt voor vrijwel alle categorieën. De meest opvallende toename betreft bedelen: het aantal meldingen bij de gemeente stijgt van ruim 100 in 2024 naar bijna 360 in 2025. Hoewel de wijk Binnenstad absoluut gezien de meeste meldingen van bedelen heeft, zien we de toename in alle wijken. Veruit de meeste meldingen in 2025 gaan over vuurwerkoverlast (ruim 6.300 meldingen), gevolgd door meldingen van jongerenoverlast (ca. 3.300 meldingen).

Ervaren jongerenoverlast groeit vooral in Overvecht en Leidsche Rijn, ervaren drugsoverlast vooral in Binnenstad

In 2025 zegt 21% van de inwoners vaak overlast te ervaren van jongeren op straat, wat een toename is ten opzichte van 2023 (18%). Dit blijkt uit de Inwonersenquête. In Overvecht is de ervaren jongerenoverlast hoger dan gemiddeld in de stad en ook hier is sprake van een toename (van 31% in 2023 naar 39% in 2025). Ook in Leidsche Rijn zien we een opvallende groei in de ervaren jongerenoverlast (van 15% naar 23%). Het aandeel Utrechters dat vaak overlast van drugshandel en/of drugsgebruik ervaart groeit van 15% naar 17%. Dit wordt vooral veroorzaakt door een toename in de wijk Binnenstad van 25% naar 37%. Binnenstad is hiermee de wijk met het grootste aandeel inwoners dat drugsoverlast ervaart, gevolgd door Overvecht (30%). 

Ervaren overlast in Utrecht lager dan gemiddeld in G4

Uit de landelijke Veiligheidsmonitor blijkt dat het aandeel Utrechters dat sociale overlast (o.a. van jongeren of buren), verkeersoverlast of milieuoverlast (o.a. geluids- of stankoverlast) ervaart 51% is, wat lager is dan gemiddeld in de G4 (60%) en min of meer gelijk aan het gemiddelde van de 70.000+ gemeentes (52%). De ervaren jongerenoverlast en overlast van drugshandel/-gebruik in Utrecht is lager dan in Amsterdam en Den Haag.

Meer inwoners voelen zich wel eens onveilig in de buurt, vooral vrouwen en jongeren

In 2025 voelt 37% van de inwoners zich wel eens onveilig in de eigen buurt, dat is hoger dan in 2023 (34%) en 2021 (30%). Tot en met 2021 waren de gevoelens van onveiligheid in de eigen buurt vrij stabiel (circa 30% gemiddeld). Meer vrouwen (45%) dan mannen (27%) voelen zich wel eens onveilig in de eigen buurt en meer jongeren (45%) dan 65-plussers (27%). Als we leeftijd en geslacht combineren dan blijken vrouwen tussen de 18 tot en 30 jaar zich het onveiligst voelen. De veiligheidsbeleving in de eigen buurt is altijd positiever dan de algemene veiligheidsbeleving. Dit zien we ook in Utrecht: 48% van de Utrechters voelt zich wel eens onveilig in het algemeen. In 2023 was dat 42% en in 2021 37%, dus ook het algemene veiligheidsgevoel verslechtert. De toename van onveiligheidsgevoelens, zowel in de buurt als algemeen, zien we ook landelijk (zie Veiligheidsmonitor).

Onveiligheidsgevoelens hoger in Overvecht en Binnenstad

In Overvecht voelen meer inwoners zich onveilig in de eigen buurt dan in de andere wijken. Dit is al zo vanaf 2008 toen deze vraag voor het eerst werd opgenomen in de Inwonersenquête. In 2025 laat de wijk Binnenstad een relatief grote toename zien: 51% voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt, tegenover 39% in 2023. Daarmee zijn de onveiligheidsgevoelens in Binnenstad vrijwel even hoog als in Overvecht (52%). Ook in Leidsche Rijn groeit het aandeel inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen buurt (van 28% naar 35%). 

Ervaren straatintimidatie neemt toe van 34% naar 38%

38% van de Utrechters geeft aan in de afgelopen 12 maanden geïntimideerd te zijn op straat. Dat is hoger dan in 2023 (34%) en 2021 (31%). Het zijn vooral vrouwen en jongeren die straatintimidatie meemaken. 49% van de vrouwen zegt geïntimideerd te zijn, tegenover 26% van de mannen. Beide percentages zijn toegenomen ten opzichte van 2023. Bij vrouwen gaat straatintimidatie in de meeste gevallen om nastaren, gevolgd door nafluiten en naroepen met beledigende of seksuele opmerkingen. Bij mannen gaat het vooral om nageroepen worden met beledigende opmerkingen, gevolgd door nastaren. Het grootste verschil zien we bij naroepen met seksuele opmerkingen: van de mannen zegt 2% dit te hebben ervaren, bij de vrouwen is dit 17%. Van de jongeren (18-29 jaar) heeft 58% straatintimidatie ervaren, tegenover 14% van de 65-plussers. De toename van straatintimidatie betreft alle leeftijdsgroepen, behalve de 65-plussers (stabiel).