Vluchtelingen

Samenvatting

Begin 2026 wonen 3.137 statushouders in Utrecht, waarvan bijna 40% uit Syrië komt. In 2025 heeft Utrecht 742 statushouders gehuisvest, terwijl de taakstelling op 902 lag. Sinds 2022 zijn ook veel vluchtelingen uit Oekraïne naar Utrecht gekomen. Begin 2026 stonden ruim 1.500 Oekraïense ontheemden ingeschreven in de BRP van Utrecht.

In het kort

• Aantal statushouders niet eerder zo hoog
• Grootste groep statushouders in Utrecht komt uit Syrië
• Landelijke asielinstroom neemt af, wel meer nareizigers
• In 2025 meer statushouders gehuisvest dan taakstelling
• Vluchtelingen uit Oekraïne
• Onderzoek onder inburgeraars in Utrecht

Aantal statushouders niet eerder zo hoog

Mensen die naar Nederland komen om hier asielMensen die asiel aanvragen in Nederland, worden door de IND geregistreerd als asielzoeker. Ze tellen dan nog niet als immigrant of als inwoner. Zodra een asielzoeker in Nederland een verblijfsstatus heeft, komt deze in de BRP terecht. aan te vragen, krijgen een voorlopige verblijfsvergunning of een afwijzing. Een asielzoeker die een voorlopige verblijfsvergunning ontvangt krijgt officieel de status van vluchteling, ook wel statushouder genoemd. Op 1 januari 2026 zijn er 3.137 statushouders in de Basisregistratie Personen (BRP) van Utrecht geregistreerd. Dit aantal is exclusief statushouders die inmiddels zijn verhuisd naar een andere gemeente of genaturaliseerdNaturalisatie is mogelijk als iemand vijf jaar in Nederland woont en het inburgeringsexamen heeft gehaald.. Het aantal statushouders nam in 2025 met 370 toe en ligt nu boven het niveau van 2019 en 2020.

Grootste groep statushouders in Utrecht komt uit Syrië 

Van de 3.137 statushouders die begin 2026 in Utrecht wonen, is 60% man en 40% vrouw. Twee op de drie statushouders (68%) zijn tussen 15 en 45 jaar oud, 15% is jonger dan 15 jaar en 17% is 45 jaar of ouder. Bijna 40% heeft de Syrische nationaliteit. Daarna komen de meeste statushouders in Utrecht uit Eritrea (9%), Afghanistan (8%), Turkije (7%), Jemen (6%) en Iran (5%). Ruim driekwart van de statushouders woont in de wijken Overvecht (23%), Zuidwest (15%), Zuid (14%), Noordwest (13%) en West (12%). In de wijken Binnenstad, Oost, Noordoost, Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern wonen aanzienlijk minder statushouders (samen 22%). Statushouders wonen vooral in wijken met een grote sociale huurvoorraad.

Landelijke asielinstroom neemt af, wel meer nareizigers

Cijfers van IND/CBS laten zien dat de totale asielinstroom naar Nederland vorig jaar 40.570 personen betrof. In 2025 vroegen 24.100 mensen voor het eerst asiel aan, 8.000 minder dan in 2024. Daarnaast kwamen 16.500 nareizende gezinsleden naar Nederland, dit zijn er 39% meer dan in 2024. Net als voorgaande jaren kwam in 2025 veruit het grootste deel van de asielinstroom uit Syrië: 38% van het totaal. De meerderheid van deze ingestroomde Syriërs is een nareiziger (79%). Daarna komen de meeste asielzoekers uit Eritrea (8%); dit zijn juist voor de overgrote meerderheid eerste asielaanvragers (91%).

In 2025 meer statushouders gehuisvest dan taakstelling

De landelijke taakstelling om statushouders te huisvesten was vanaf 2023 aanzienlijk verhoogd. Utrecht kreeg voor 2023 en 2024 de taak om resp. 792 en 733 statushouders te huisvesten. Voor 2025 is de taakstelling verlaagd naar 584. Met een achterstand van 318 aan het begin van het jaar, stond Utrecht voor de opgave om 902 statushouders in 2025 te huisvesten. Het lukte Utrecht afgelopen jaar om voor 742 statushouders woonruimte te vinden. Daarmee is de realisatie hoger dan de taakstellingsopgave en is de achterstand voor een deel ingelopen.

Het Rijk bepaalt de landelijke taakstelling voor het huisvesten van statushouders aan de hand van het te verwachten aantal vluchtelingen dat een verblijfsvergunning ontvangt. Daarna verdeelt het Rijk deze taakstelling evenredig over gemeenten op basis van het aantal inwoners per gemeente. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt de statushouders na de asielprocedure aan gemeenten voor huisvesting. De gemeenten moeten vervolgens passende woonruimte bieden. Veel gemeenten worstelen met de verplichte taakstelling vanuit het Rijk. Vanwege een tekort aan sociale huurwoningen is het moeilijk voldoende woonruimte te vinden voor statushouders. Het is in Utrecht vooral moeilijk om passende en betaalbare huisvesting te vinden voor jongvolwassen alleenstaanden (18 tot 23 jaar).

Vluchtelingen uit Oekraïne

Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne in 2022 komen veel Oekraïners naar Nederland. Zij hebben recht op opvang door de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie. De gemeente is verantwoordelijk voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne. De Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne regelt deze nieuwe gemeentelijke taak. De gemeente vangt mensen op in gemeentelijke opvanglocaties. De ontheemden worden opgevangen in bijvoorbeeld getransformeerde kantoren, scholen of zorglocaties. Begin 2026 waren er 12 gemeentelijke opvanglocaties, verspreid over de stad. Buiten de gemeentelijke opvanglocaties verblijven ontheemde Oekraïners ook op andere plekken in de stad. Ze worden bijvoorbeeld opgevangen bij een gastgezin of in een eigen huis. Begin 2026 stonden ruim 1.500 Oekraïense vluchtelingen ingeschreven in de BRP van Utrecht met de nieuwe verblijfstitel 46Deze verblijfsvergunning geeft aan dat de vluchteling een beroep doet op de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.. Hiervan is 59% vrouw en 41% man. 20% is jonger dan 18 jaar, 73% is tussen 18 en 65 jaar oud en 7% is 65 jaar of ouder.

Onderzoek onder inburgeraars in Utrecht

In 2025 verscheen de rapportage Inburgering die zich specifiek richt op de leefsituatie van inburgeraars in de gemeente Utrecht. Met de komst van de Wet inburgering 2021 kregen gemeenten in Nederland een zwaardere regierol om nieuwkomers te begeleiden bij hun inburgeringsproces. De rapportage geeft een beeld in hoeverre asielstatushouders en gezinsmigranten zich ‘thuis weten’ in Utrecht. In het voorjaar van 2026 verschijnt een nieuwe jaarrapportage Inburgering met actuele cijfers.