Arbeidsmarkt
Samenvatting
Vergeleken met andere grote steden kent Utrecht een lage werkloosheid: 4,4% van de beroepsbevolking heeft geen betaald werk, maar wil dat wel. De groei van het aantal zzp’ers en vestigingen neemt af. De spanning op de regionale arbeidsmarkt neemt de laatste jaren af, maar is nog steeds hoog. Het aantal banen in de stad groeit sneller dan het aantal Utrechters in de arbeidsactieve leeftijd. De meeste banen zijn in de zakelijke dienstverlening en gezondheidszorg.
In het kort
- Kleine toename Utrechters met werk
- Werkloosheid licht gestegen naar 4,4%
- Daling aantal zelfstandigen, groei in aantal werknemers
- Afname groei zzp’ers en vestigingen
- Daling in aantal openstaande en nieuwe vacatures
- Afnemende spanning op zeer krappe arbeidsmarkt
- Sterke groei werkgelegenheid in afgelopen 10 jaar
- Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)
- Meeste werkgelegenheid en sterkste toename in zakelijke dienstverlening
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| aantal banen in Utrecht* | 275.410 | 283.000 | 288.230 | 301.700 | 317.470 | 331.920 | - | - |
| beroeps- en niet-beroepsbevolking (aantal inwoners 15-74 jaar)** | 277.207 | 281.327 | 283.270 | 285.127 | 291.152 | 297.615 | 300.024 | 301.768 |
| werkgelegenheidsfunctie (aantal banen t.o.v. beroeps- en niet-beroepsbevolking, afgerond) | 0,99 | 1,01 | 1,02 | 1,06 | 1,09 | 1,12 | - | - |
| aantal banen bij vestigingen met één werkzame persoon | 32.990 | 35.600 | 37.120 | 39.910 | 44.080 | 46.800 | - | - |
| aantal banen bij vestigingen met twee of meer werkzame personen | 241.450 | 246.810 | 251.110 | 261.790 | 273.390 | 285.120 | - | - |
| aantal banen per hectare in Utrecht | 29,2 | 30,2 | 30,8 | 32,2 | 33,9 | 35,4 | - | - |
| % bruto arbeidsparticipatie | 78,5 | 78,3 | 78,4 | 80,2 | 80,6 | 81,0 | 81,0 | - |
| % netto arbeidsparticipatie | 75,0 | 74,5 | 74,8 | 77,2 | 77,3 | 77,6 | 77,5 | - |
| beroepsbevolking | 215.000 | 217.000 | 221.000 | 229.000 | 234.000 | 240.000 | 241.000 | - |
| werkzame beroepsbevolking | 206.000 | 207.000 | 211.000 | 220.000 | 225.000 | 230.000 | 231.000 | - |
| werkloze beroepsbevolking | 10.000 | 11.000 | 10.000 | 9.000 | 9.000 | 10.000 | 11.000 | - |
| % werkloosheid | 4,4 | 4,9 | 4,5 | 3,8 | 4,0 | 4,3 | 4,4 | - |
| vestigingen (hoofd- en nevenvestigingen) | - | 51.679 | 53.315 | 56.333 | 60.422 | 63.267 | 64.945 | 65.317 |
| zzp’ers | - | 35.962 | 37.328 | 39.894 | 43.636 | 46.180 | 47.576 | 47.745 |
| spanningsindicator arbeidsmarktregio Midden-Utrecht*** | 3,87 (zeer krap) | 2,25 (krap) | 4,63 (zeer krap) | 8,23 (zeer krap) | 7,67 (zeer krap) | 6,53 (zeer krap) | 4.74 (zeer krap) | - |
* Het aantal banen is uitgedrukt in het aantal fulltime en parttime werkzame personen, inclusief uitzendkrachten, bij bedrijven en instellingen (peildatum 1 april).
** Dit zijn inwoners in de arbeidsactieve leeftijd, sluit aan bij internationale standaarden.
*** Alle kerncijfers zijn op het niveau van de gemeente Utrecht, behalve de spanningsindicator (arbeidsmarktregio Midden-Utrecht). Waarde is gemiddelde van kwartalen.
Kleine toename Utrechters met werk
In 2025 hebben ongeveer 231.000 Utrechters betaald werk: een toename van 1.000 mensen vergeleken met 2024. Zo blijkt uit cijfers van het CBS die op 1.000-tallen zijn afgerond. Deze toename is laag vergeleken met de laatste vijf jaar. Het aantal inwoners van 15 t/m 74 jaar met een baan ten opzichte van het totaal aantal inwoners in deze leeftijdsgroep noemen we de netto arbeidsparticipatie. In Utrecht is dit 77,5%. Dat is hoger dan Nederland (73,2%) en andere G4-steden. In Utrecht is de arbeidsparticipatie wel iets afgenomen.
Het aandeel werkenden piekt bij de groep 25 t/m 44-jarigen (87,7%). Jongeren van 15 t/m 24 jaar (72,8%) en 45 t/m 74-jarigen (66,2%) kennen een lagere participatiegraad dan gemiddeld. Het verschil tussen mannen (80,2%) en vrouwen (74,9%) wordt kleiner. Beiden zitten boven het landelijk gemiddelde, respectievelijk 77,2% en 69,3%.
Werkloosheid licht gestegen naar 4,4%
In 2025 telt Utrecht 11.000 werklozen, dit is 4,4% van de beroepsbevolking. Dit aantal is afgerond op 1.000-tallen. Voor het derde jaar op rij stijgt de werkloosheid licht. Het werkloosheidspercentage is iets boven het landelijk gemiddelde (3,9%), maar onder dat van andere G4-steden. Jongeren van 15 t/m 24 jaar zijn het vaakst werkloos (10,2%). Werkloosheid gaat volgens de gehanteerde definitie van het CBS over mensen die geen betaalde baan hebben, maar wel direct (binnen twee weken) beschikbaar zijn voor werk en recent naar werk hebben gezocht. Hierdoor zijn bijvoorbeeld niet alle bijstandsgerechtigden in de werkloosheidscijfers opgenomen. Het CBS ziet ook een landelijke trend van minder vacatures, meer werklozen.
Daling aantal zelfstandigen, groei in aantal werknemers
Utrecht telt 231.000 inwoners die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking). Dit zijn 195.000 werknemers in loondienst en 35.000 zelfstandigen. Het aantal werknemers in loondienst neemt toe met 3.000, het aantal zelfstandigen neemt af met 3.000. Dit blijkt uit cijfers van het CBS afkomstig van de Enquête Beroepsbevolking (EBB). Van de zelfstandigen is 42% vrouw. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde van 36%. Ruim de helft van de zelfstandigen in Utrecht is 45 jaar of ouder. In Utrecht hebben zelfstandigen vaker een hbo- of wo-diploma: 69% tegenover 48% landelijk. Hoewel er ook inwoners zijn die twee banen hebben of mensen die werk in loondienst met een zelfstandig beroep combineren, kijkt het CBS naar het zwaartepunt: alleen de categorie waar iemand de meeste uren in werkzaam is, telt mee.
Afname groei zzp’ers en vestigingen
Uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel blijkt dat Utrecht begin 2026 precies 47.745 zzp’ers telt en 17.572 vestigingen (en nevenvestigingen). In 2025 zijn ruim 5.000 zzp’ers gestart en bijna 4.000 gestopt. Dit komt neer op een toename van 1.123 zzp’ers. Dit is de laagste groei in de afgelopen zes jaar. Per kwartaal stoppen en starten ongeveer 1.000 zzp’ers in Utrecht. De helft van alle zzp’ers werken in drie sectoren: specialistische zakelijke diensten (27%), gezondheids- en welzijnszorg (13%) en kunst, cultuur, sport en recreatie (12%). Daar waar het CBS alleen kijkt naar de baan waar iemand de meeste uren werkzaam is, is die voor de KVK geen belemmering. Daarom wijken de cijfers af.
Ook de groei van het aantal vestigingen (excl. zzp) loopt terug. In 2025 nam het aantal vestigen met 93 toe, terwijl dit aantal in 2021 nog 455 was. Elk kwartaal stoppen en starten ongeveer 300 vestigingen in Utrecht. De meeste vestigingen (exclusief zzp’ers) behoren tot de sector specialistische zakelijke diensten (20%). Een andere grote sector in Utrecht is handel. Dit omvat 17% van het totaal aantal vestigingen.
Het CBS ziet in 2025 ook landelijk een terugloop in het aantal zzp’ers. De daling van het aantal zzp’ers het sterkst onder jongeren. Er zijn vooral minder jonge zzp’ers in de zorg- en welzijnssector. Vanaf begin 2025 is sprake van handhaving op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. Schijnzelfstandigheid is iemand die als zelfstandige werkt, maar eigenlijk functioneert als een werknemer in loondienst.
Daling in aantal openstaande en nieuwe vacatures
In de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht is het aantal openstaande vacatures in 2025 afgenomen. In het derde kwartaal stonden er nog 25.750 vacatures open, terwijl het aantal nieuwe vacatures per kwartaal in deze periode uitkwam op 22.900. Deze nieuwe vacatures zijn vooral te vinden in bedrijfseconomisch en administratieve, technische en zorg en welzijn beroepen. Het aantal online vacatures op Werk.nl (UWV) schommelt sinds 2020 tussen 10.000 en 17.000 voor arbeidsmarktregio Midden-Utrecht. In het vierde kwartaal van 2025 staan gemiddeld 14.340 vacatures online. De top 3 beroepsgroepen met de meeste online vacatures eind 2025 zijn:
- laders, lossers en vakkenvullers
- vrachtwagenchauffeurs
- software- en applicatieontwikkelaars
Landelijk signaleert het CBS een dalende trend in het aantal vacatures sinds 2022. Voor elke 100 werklozen zijn er 93 vacatures. De meeste openstaande vacatures zijn in de bedrijfstakken zorg, handel en zakelijke dienstverlening.
Afnemende spanning op zeer krappe arbeidsmarkt
De arbeidsmarktregio Midden-Utrecht, waar de gemeente Utrecht onder valt, heeft in 2025 ‘zeer krap’ als spanningswaarde. De krapte neemt af. Dit hangt ook samen met de toename van het aantal werkzoekenden. Voor 2025 komt de spanningswaarde op 4,74. Dit is een gemiddelde van de kwartalen (exclusief Q4). In het derde kwartaal van 2025 heeft arbeidsmarktregio Midden-Utrecht de op drie na hoogste spanning van alle arbeidsmarktregio’s in Nederland. Arbeidsregio’s met een hogere spanning zijn Zeeland, FoodValley en Gorinchem. De spanningsindicator is de verhouding tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal kortdurend werkzoekenden (korter dan 6 maanden). De spanningsindicator heeft een waarde tussen 0,06 en 16,00. Hoe krapper de arbeidsmarkt, hoe moeilijker het voor werkgevers is om aan geschikt personeel te komen.
Sinds december 2025 heeft UWV een andere leverancier voor vacaturedata. Dit heeft tot kleine wijzigingen in de cijfers geleid. Tijdreeksen zijn met terugwerkende kracht aangepast vanaf 2023.
Grote tekorten aan personeel in de regio Midden-Utrecht doen zich voor binnen de agrarische beroepen (16,00), dienstverlenende beroepen (10,43) en ICT-beroepen (10,17). Een aantal beroepsgroepen staat op de maximale spanningswaarde van 16,00. Dit zijn (in alfabetische volgorde):
- apothekersassistenten
- assemblagemedewerkers
- automonteurs
- bouwarbeiders afbouw
- databank- en netwerkspecialisten
- elektriciens en elektronicamonteurs
- gespecialiseerd verpleegkundigen
- hoveniers, tuinders en kwekers
- loodgieters en pijpfitters
- machinemonteurs
- managers horeca
- overheidsbestuurders
- politie-inspecteurs
- productieleiders industrie en bouw
- productiemachinebedieners
- timmerlieden
- winkeliers en teamleiders detailhandel
Sterke groei werkgelegenheid in afgelopen 10 jaar
Op 1 januari 2026 kent Utrecht 301.768 inwoners in de arbeidsactieve leeftijd (15 t/m 74 jaar). Dit is 79,8% van het totaal aantal inwoners. Het aantal is met 1.744 inwoners toegenomen ten opzicht van het aantal van begin 2025.
Nieuwe cijfers over het aantal banen in Utrecht zijn nog niet beschikbaar. Op 1 april 2024 telde Utrecht 331.920 banen bij in Utrecht gevestigde bedrijven. Het aantal banen is met ruim 14.000 toegenomen. Vooral de laatste drie jaar zien we een sterke toename. In 2020 zien we een omslag in de verhouding tussen het aantal inwoners en het aantal banen. Vanaf 2020 zijn er in Utrecht meer banen dan het aantal inwoners in de arbeidsactieve leeftijd (15 t/m 74 jaar).
Het UWV verwacht dat vanaf 2026 de werkgelegenheidsgroei in de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht minder sterk zal zijn als gevolg van een lagere economische groei en aanhoudende personeelstekorten. Het aantal zelfstandigen zal afnemen door de aanpak van schijnzelfstandigheid. Tegelijkertijd zal het aantal werknemersbanen licht stijgen.
Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)
Cijfers over het aantal banen in Utrecht komt uit het Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR). Dit is inmiddels ruim twee decennia een belangrijke bron om de spreiding en ontwikkeling van banen en vestigingen in de provincie en gemeente Utrecht te volgen. De belangrijkste bronnen hiervoor zijn het Handelsregister van de Kamer van Koophandel en het jaarlijkse werkgelegenheidsonderzoek van de provincie. Alle vestigingen van middelgrote en grote bedrijven en organisaties en een steekproef van kleine bedrijven wordt gevraagd het aantal arbeidsplaatsen en uitzendkrachten per 1 april op te geven.
- Voor de vestigingen die niet in de steekproef zitten of die niet reageren (non-respons) wordt een deel van de werkgelegenheidsdata in het PAR geconstrueerd op basis van een model. Het aantal arbeidsplaatsen wordt berekend (op basis van trend naar sector en grootteklasse) of overgenomen van vorig jaar.
- Banen per vestiging betreft het aantal werknemers dat op een werklocatie bij een organisatie is geregistreerd. Dit betekent niet altijd dat deze werknemers ook op deze locatie werkzaam zijn.
- Wel: Alle personen die betaalde arbeid verrichten: meewerkende eigenaren en gezinsleden, werknemers in loondienst (ook oproepkrachten, bezorgers), payrollmedewerkers, medewerkers werkzaam vanuit de vestiging (thuiswerkend of ambulant personeel zonder vaste standplaats), ingehuurde uitzendkrachten.
- Niet: Medewerkers werkzaam op eventuele nevenvestigingen, stagiair(e)s, vrijwilligers, ingehuurde gedetacheerden, ingehuurde zzp’ers/freelancers.
Meeste werkgelegenheid en sterkste toename in zakelijke dienstverlening
De zakelijke dienstverlening is de sector die zorgt voor de grootste werkgelegenheid in Utrecht, met bijna 60.000 werkzame personen. Tussen 2023 en 2024 is deze sector met 3.760 banen gegroeid. Ruim een kwart (26%) van deze banen betreft een vestiging met één werkzame persoon (meestal zzp’er). In de gezondheidszorg zijn ruim 900 banen bijgekomen. Dat is wel de helft minder dan de toename tussen 2022 en 2023. In de gezondheidszorg bestaat 14% van de banen uit vestigingen met één werkzame persoon. De sectoren bouw en industrie zijn in Utrecht ondervertegenwoordigd. Deze sectoren vormen in Utrecht 5% van het aantal banen, terwijl dit in Nederland 14% is.