Economische ontwikkeling
Samenvatting
Landelijk groeide de economie in 2025 met 1,9%. Het ondernemersvertrouwen is gestegen en in de provincie Utrecht voor het eerst weer positief. Het aantal faillissementen is landelijk gedaald, maar in de provincie Utrecht gegroeid. Het investeringsklimaat in de regio staat onder druk door krapte op de arbeidsmarkt, netcongestie en problemen met huisvesting.
In het kort
- Landelijk gematigde economische groei in 2025
- In de grote steden groeit economie harder dan landelijk gemiddeld
- Groei aantal faillissementen blijft beperkt
- Ondernemersvertrouwen weer positief, maar investeringsklimaat staat onder druk
- Aantal snelle groeiers in de gemeente Utrecht daalt, aantal startups groeit beperkt
- Regio Utrecht op 1e plek van Europese competitieve regio’s
| 2015 | 2019 | 2021 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| economische groei (% volumemutatie) Nederland | 2,1 | 2,3 | 6,3 | 0,1 | 1,1 | 1.9* | - |
| economische groei (% volumemutatie) provincie Utrecht | 2,3 | 3,9 | 6,3 | 1,4 | 1,2 | ** | - |
| economische groei (% volumemutatie) stadsgewest Utrecht | 3,1 | 4,5 | 6,6 | 2,4 | 1,3 | ** | - |
| aantal faillissementen Nederland | 5.253 | 3.774 | 1.519 | 2.859 | 3.767 | 3.217 | - |
| aantal faillissementen provincie Utrecht | 448 | 323 | 113 | 240 | 261 | 287 | - |
| ondernemersvertrouwen Nederland | 2,2 | 3,9 | -11,1 | -12,2 | -7,1 | -5,4 | -1,8 |
| ondernemersvertrouwen provincie Utrecht | 7,9 | 4,2 | -9,8 | -12,0 | -3,6 | -1,0 | 2,3 |
| aantal (bedrijfs)vestigingen in gemeente Utrecht | 34.710 | 42.950 | 48.370 | 55.570 | 58.390 | ** | - |
* Voorlopige cijfers.
** Cijfers nog niet beschikbaar, volgen april 2026.
Landelijk gematigde economische groei in 2025
Landelijk groeit de economie in 2025 met 1,9%. Dit is iets meer dan vorig jaar toen het 1,1% was. De gemiddelde groei in de afgelopen 30 jaar is ongeveer 2,0% per jaar. In 2025 zorgen vooral de uitvoer en de consumptie door overheid en huishoudens voor de stijging van het bruto binnenlands product. Van de bedrijfstakken leverden de industrie, handel en de zorg en openbaar bestuur de grootste bijdrage aan de economische groei. Het CPB verwacht voor de komende jaren een gematigde groei van 1,4% in 2026 en 1,3% in 2027. De loongroei blijft op korte termijn naar verwachting hoger dan de inflatie waardoor huishoudens meer te besteden krijgen. In 2027 gaat dit gepaard met lastenverzwaringen waardoor de koopkracht gelijk blijft. De geopolitieke situatie brengt echter grote onzekerheid met zich mee. Zo kan de inflatie hoger uitkomen omdat de energieprijzen stijgen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten.
In de grote steden groeit economie harder dan landelijk gemiddeld
Uit regionale groeicijfers van het CBS uit 2024 bleek dat in bijna alle regio’s de economie groeide, alleen in Groningen was sprake van krimp. In de provincie Utrecht en in stadsgewest Utrecht groeide de economie met respectievelijk 1,2% en 1,3%, iets sterker dan landelijk gemiddeld. Van de grote steden was de groei in 2024 het sterkst in Den Haag, met 2,0%. De groei in Amsterdam en Utrecht was gelijk, beiden 1,3%. In Rotterdam was de groei met 1,1% vrijwel gelijk aan landelijk. De productiestructuur verschilt tussen de steden. In Den Haag speelt de publieke sector een grote rol. In Amsterdam hebben de financiële dienstverlening en informatie en communicatie een groter effect dan elders. In Rotterdam zijn dit handel, vervoer en horeca. Ook in Utrecht heeft de financiële dienstverlening een groter aandeel dan gemiddeld, overheid en zorg zorgen voor de grootste bijdrage aan toegevoegde waarde. Zodra de regionale cijfers voor 2025 beschikbaar zijn bekijken we wat de ontwikkelingen dit laatste jaar zijn geweest.
Groei aantal faillissementen blijft beperkt
Het aantal faillissementen is in Nederland in 2025 gedaald (-15%). In de provincie Utrecht is geen sprake van een daling, maar van een toename van 10%. Dit is vergelijkbaar met de stijging in 2024 (+9%). De afgelopen jaren was sprake van een periode van minder faillissementen tijdens en na corona als gevolg van overheidssteun aan bedrijven. In 2024 was voor het eerst sinds de coronacrisis weer sprake van een stijging van het aantal faillissementen. Na corona werd een inhaalslag verwacht door het wegvallen van de overheidssteun aan bedrijven, echter landelijk is afgelopen jaar alweer sprake van een daling. In de provincie Utrecht is dit niet het geval. Zowel landelijk als in de provincie Utrecht is het aantal faillissementen weer op het niveau van net voor de coronacrisis (2019). Naast de provincie Utrecht groeide het aantal faillissementen in de provincies Drenthe (+9%), Zeeland (+12%) en Flevoland (+16%). In 2025 waren er 287 faillissementen in de provincie Utrecht, gemiddeld ruim 23 per maand.
Ondernemersvertrouwen weer positief, maar investeringsklimaat staat onder druk
Het ondernemersvertrouwen neemt in 2025 verder toe, maar is landelijk nog steeds negatief. In de provincie Utrecht is het ondernemersvertrouwen het hoogst van Nederland en is het ondernemersvertrouwen voor het eerst sinds 2021 weer positief. In januari 2026 is het ondernemersvertrouwen landelijk -1,8 en in de provincie Utrecht 2,3. Begin 2025 was dit respectievelijk -5,4 en -1,0. In 2024 vestigden zich met hulp van de ROM Utrecht Region (Regionale Ontwikkelingsmaatschappij) 18 internationale bedrijven, waarvan 13 in de gemeente Utrecht, tegen totaal 20 in 2023. Hiernaast zijn 5 buitenlandse bedrijven begeleid door NDL (Nederland Distributieland), een partner van ROM Utrecht Region, waarvan 2 in de gemeente Utrecht. In totaal hebben zich dus 15 buitenlandse organisaties gevestigd in de gemeente Utrecht in 2024. Als de cijfers beschikbaar zijn zien we hoe dit in 2025 is gegaan. De regio kent verschillende uitdagingen die drukken op het investeringsklimaat: tekort aan energie (netcongestie), de krappe arbeidsmarkt en de hoge vastgoedprijzen door ruimtegebrek.
Aantal snelle groeiers in de gemeente Utrecht daalt, aantal startups groeit beperkt
In 2025 huisvest de gemeente Utrecht 9 scale-upseen bedrijf dat over een periode van drie jaar een gemiddelde jaarlijkse groei van meer dan 20% doormaakt, gemeten in werknemers of omzet. Deze ondernemingen hebben aan het begin van deze periode minimaal 10 werknemers en kenmerken zich door snelle, vaak innovatieve, schaalvergroting. uit de landelijke top 250 van het Erasmus Centre for Entrepeneurship. In 2024 waren dit er nog 13. De gemeente Utrecht staat hiermee op de 3e plek van steden in de landelijke top 250 snelle groeiers. Amsterdam staat bovenaan (61 scale-ups), Rotterdam op de tweede plaats (14 scale-ups). In alle grotere steden is de afgelopen jaren sprake van een daling van het aantal scale-ups. We zien groei in het aantal scale-ups in kleinere steden of gemeenten in de regio. Uit de startup monitor van ROM Utrecht blijkt dat de provincie Utrecht op de 4e plek staat van provincies wat betreft het aantal startupseen jong, innovatief bedrijf dat met een uniek idee of nieuwe technologie snel wil groeien en een grote markt (vaak internationaal) wil veroveren. Landelijk groeide het aantal startups met 5 à 6%, in de provincie Utrecht met 5,1%, wat iets minder is dan vorig jaar. Ongeveer 10% van alle startups in Nederland is in 2025 net als in 2024 gevestigd in de regio Utrecht. De helft van de startups in de provincie Utrecht (1.232) is gevestigd in de stad Utrecht (622). De gemeente Utrecht is met 166 startups per 100.000 inwoners de vierde gemeente, na Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. De groei van het aantal startups was in 2025 in Utrecht, samen met Eindhoven het laagst van de grote steden.
Regio Utrecht op 1e plek van Europese competitieve regio’s
De regio Utrecht is de meest competitieve regio van Europa volgens de Regional Competitiveness Index (RCI) 2022 van de Europese Commissie. In de RCI worden 234 regio’s vergeleken op bijna 70 indicatoren. Naast regio Utrecht staan vier andere Nederlandse regio’s in de top 10. De regio Utrecht heeft altijd in de top 3 gestaan en was in 2010 en 2013 zelfs op de 1e plek te vinden. Utrecht scoort vooral hoog op het aandeel hoogopgeleide beroepsbevolking en innovatie.