Sociale omgeving

Sociale samenhang in de buurt stabiel en de meeste inwoners ‘doen mee’

De sociale samenhang is stabiel door de jaren heen, maar laat verschillen zien naar wijken en inkomen. De meeste Utrechters ‘doen mee’. We zien hier ook verschillen tussen inwoners.

• Het rapportcijfer voor sociale samenhangHet gaat hierbij bijvoorbeeld om buren kennen, omgaan met buren en jezelf prettig voelen bij buren. is even hoog als in 2023 (5,9). We zien verschillen naar wijken en inkomen.
• De meeste Utrechters (84%) doen mee in 2025. Dat is een groter aandeel dan in 2023 (82%). Zij gaan naar school of hebben (vrijwilligers)werk, doen aan cultuur of sport, hebben sociale contacten of zijn actief voor de buurt. Er zijn grote verschillen naar opleiding, inkomen en het hebben van een beperking.
• Vanaf 2021 daalt het aandeel inwoners dat moeite heeft om internet te gebruiken voor aanvragen of maken van afspraken (29% in 2021 en 24% in 2025). Desondanks blijft dit een substantiële groep en zien we verschillen naar leeftijd en opleiding.
• 40% van de Utrechters doet vrijwilligerswerk. Dit is vergelijkbaar met 2023.
• In 2025 hebben meer inwoners discriminatie ervaren (21%) dan in 2023 (19%). Deze toename zien we ook landelijk en in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.
• In het basisonderwijs zien we dat onderwijssegregatieAls verschillende groepen kinderen op basis van bijvoorbeeld inkomen, herkomst of sociale achtergrond naar verschillende scholen gaan dan noemen we dat onderwijssegregatie. in schooljaar 2024/2025 lager is dan in 2020/2021. In Utrecht daalt de onderwijssegregatie sinds 2017. Ook het lerarentekort in het basisonderwijs daalt. We zien wel verschillen tussen wijken. In Zuidwest is sprake van de hoogste onderwijssegregatie. In Overvecht en Noordwest piekt het lerarentekort.
• Bijna alle kinderen in groep 8 hebben voldoende beheersing van taal-, lees- en rekenvaardigheid. Voor taal en lezen is dit vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. Op rekenvaardigheid presteren Utrechtse kinderen iets beter dan gemiddeld in Nederland.
• In het schooljaar 2023/2024 heeft 2,2% van de jongeren school verlaten vóór het behalen van een startkwalificatieeen startkwalificatie is een diploma van havo, vwo, mbo- 2,3,4. (voortijdig schoolverlaters).

Meerderheid ‘doet mee’ op het gebied van cultuur en sport

De deelname aan cultuur blijft hoog in Utrecht. Steeds meer inwoners sporten elke week, maar aan de beweegrichtlijn wordt niet vaker voldaan.

• 90% doet mee aan cultuur, maar er zijn verschillen tussen wijken, leeftijden, rondkomen en opleiding. Een ruime meerderheid is tevreden over culturele voorzieningen in Utrecht, zoals musea, theaters, concertzalen en bioscopen.
• In 2024 sport 71% elke week, dit was in 2016 nog 61%.
• We zien grote verschillen in sport- en beweegdeelname in de stad. Sommige inwoners sporten en bewegen minder dan gemiddeld: mensen met basisonderwijs of vmbo-opleiding, met een havo, vwo of mbo-opleiding en kinderen uit gezinnen met een lage welvaart.
• De tevredenheid over het aanbod aan sportactiviteiten en plekken om te sporten verschilt per wijk.
• Utrechters in een kwetsbare situatie (panel Meetellen) doen in wisselende mate mee aan activiteiten in hun buurt. Bijna een derde (31%) neemt wekelijks deel, maar 35% doet nooit mee. Bij sportactiviteiten gaat het om meer dan de helft die nooit meedoet (58%).

Overgrote meerderheid voelt zich gezond, maar grote verschillen

De overgrote meerderheid voelt zich gezond, maar de gezondheidsverschillen in de stad zijn groot en ontstaan al op jonge leeftijd. Door de jaren heen nemen gezondheidsverschillen naar rondkomen en opleiding toe. 

• 79% voelt zich gezond. Utrechters voelen zich vaker gezond dan inwoners uit Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. 90% van de kinderen voelt zich gezond.
• De ervaren gezondheid is weer gelijk aan het niveau voor de coronatijd, maar we zien vrijwel geen verbetering in mentale gezondheid en ernstige eenzaamheid.
• Inclusie en sociale veiligheid van de jeugd laten een negatieve ontwikkeling zien: jongeren zien homoseksualiteit minder vaak als normaal. Ook nemen discriminatie en pesten op school toe.
• De vaccinatiegraad in Utrecht ligt onder de gewenste WHO-normen en verschillen tussen wijken nemen toe.
• Veel Utrechters hebben een gezonde leefstijl. Tegelijkertijd zien we dat het middelengebruik onder jongvolwassenen hoog is: 25% is een zware drinker en 16% heeft harddrugs gebruikt in de afgelopen vier weken.
• We zien een toename van ongezond gedrag bij jongeren, zoals vapen en gebruik van sociale media.

Toename geregistreerde criminaliteit, gevoel van veiligheid gaat achteruit

In 2025 stijgt de totale geregistreerde criminaliteit. Ook zien we dat de veiligheidsbeleving tussen 2021 en 2025 verslechtert: meer inwoners voelen zich onveilig en de ervaren straatintimidatie neemt toe.

• De totale geregistreerde criminaliteit neemt in 2025 toe met 10%. Tot 2021 daalde dit en neemt vanaf dat jaar weer toe. Dit komt vooral door een toename van woninginbraak, autokraak, fietsendiefstal en geweld in 2025. In Rotterdam en Amsterdam daalt de totale geregistreerde criminaliteit met 2% in 2025.
• Het aantal drugsdelicten neemt toe, waaronder de handel in harddrugs. Daarnaast zien we een forse toename van het aantal demonstraties.
• Ook stijgt het aantal politieregistraties van overlast in 2025 met 20%.
• We zien een toename van onveiligheidsgevoelens vergeleken met 2021 en 2023. 37% voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Ook de algemene gevoelens van onveiligheid gaan achteruit: 48% voelt zich wel eens onveilig. De toename van onveiligheidsgevoelens zien we ook landelijk.
• 38% van de inwoners is de afgelopen 12 maanden geïntimideerd op straat. Dit betreft vooral vrouwen en jongeren. We hebben hier te maken met een toename vergeleken met 2023 en 2021.