Samenvatting

Utrechtse Nieuwe Economie Index (Utrechtse NEx)

In 2023 heeft de gemeente Utrecht de eerste Utrechtse Nieuwe Economie Index (NEx) ontwikkeld. De Utrechtse NEx is een vertaling van de landelijke NEx van Future Up. Het raamwerk van deze index is voor Utrecht vertaald naar een regionale variant en gevuld met regionaal beschikbare data. De Utrechtse NEx brengt in beeld waar Utrechtse bedrijven staan als het gaat om aspecten die belangrijk zijn voor een toekomstbestendige economie zoals inclusief ondernemen, echte prijzen, transparante ketens, nieuwe rijkdom, groene energie, biodiversiteit en circulaire economie.

De Utrechtse NEx is opgebouwd uit 21 indicatoren. Omdat Utrecht de eerste Nederlandse gemeente is die de NEx heeft doorontwikkeld naar gemeentelijk niveau, zijn (nog) niet alle cijfers vergelijkbaar. Ondertussen zijn er een aantal Nederlandse gemeente die ook een NEx rapportage laten uitvoeren. In de rapportage worden de uitkomsten vergeleken.

Infographic 3^de meting

Download infographic

Samenvatting met alle uitkomsten 3^de meting:

Inclusief ondernemen

De bruto arbeidsparticipatie is in Utrecht 81% en daarmee hoger dan in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Een jaar eerder was de bruto arbeidsparticipatie 80,6%. Utrechtse mannen werken vaker (6%) dan Utrechtse vrouwen.
Utrecht doet het goed als het gaat om vrouwen in de top: van alle bestuurders van de 50 grootste Utrechtse werkgevers is 41% vrouw. Bij de commissarissen en toezichthouders is 46% vrouw. Eind 2024 was dit 36% en 41%.
3,7% van alle Utrechtse vacatureteksten geven aandacht aan diversiteit en inclusiviteit. Dit aandeel is lager als een jaar eerder.

Echte prijzen

31% van de Utrechtse organisaties is bezig met het meten van hun impact op klimaat. Het aandeel is hoger dan een jaar geleden (27%). In 2025 monitorde 13% (continu) de geboekte voortgang.
22% van de Utrechtse ondernemers rekent echte prijzen voor zijn producten of diensten, nog eens 23% heeft dit wel eens of regelmatig overwogen. Het aantal Utrechtse ondernemers dat echte prijzen rekent is gestegen ten opzicht van vorig jaar (14%).

Transparante ketens

10% van de Utrechtse ondernemers beschikt over een keurmerk dat gericht is op de toeleveringsketen, dit is een sterke stijging ten opzichte van vorige jaar (1%). 46% van de ondernemers heeft een toeleverancier met een keurmerk en 9% werkt alleen met toeleveranciers met een keurmerk.
Zo’n 11% van de websites van Utrechtse organisaties geeft informatie over toeleveringsketens. Dit is hoger als de vorige meting (6%).
46% van de Utrechtse bedrijven met een toeleveringsketen heeft hier het afgelopen jaar informatie over gedeeld. Ook dit is een stijging met voorgaande meting (30%).

Nieuwe Rijkdom

In Utrecht ondervond 23% van alle werknemers in 2024 burn-outklachten als gevolg van werk. Dit is iets meer dan in 2023, maar wel lager dan in de andere G4-steden. Wel is het hoger dan het landelijk gemiddelde van 20%.
In Utrecht registreerde een werknemer gemiddeld 8,2 ziektedagen in 2024, dit is meer dan in 2023 (7.0). Het gemiddelde verzuim ligt in Utrecht gelijk aan het landelijk gemiddelde.
In Utrecht kreeg in 2024 2,9% van de werknemers te maken met een arbeidsongeval, dit is hoger dan in 2023. Landelijk is dit 2,4%.
Van de Utrechtse organisaties met werknemers faciliteert 62% flexibele werktijden, 21% sport- en/of bewegingsmogelijkheden en 49% Ergonomische of activerende werkplekken. Daarnaast biedt 69% van de organisaties opleidingsmogelijkheden aan. Dit is een daling ten opzichten van vorige jaar. Toegang tot een gezondheidsprogramma (21%) en werken op afstand (52%) is gestegen. Mogelijkheden voor financieel welzijnsprogramma (13%) is vergelijkbaar met vorig jaar.
In 2024 verwaarloosde 5,9 procent van de Utrechtse werknemers familie- of gezinsactiviteiten door het werk. Dit is minder dan bij de vorige meting, net onder het landelijk gemiddelde van 6,1 procent en flink lager dan in de andere G4-steden (Amsterdam +3,4, Den Haag +2,4 en Rotterdam +3,3 procentpunt).
Werk-privédisbalans is in Nederland 6%, dit is vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde en lager dan andere G4 gemeenten.
In 2024 heeft 34% van de Utrechtse werknemers iets ondernomen om ander werk te vinden. Dit is meer dan landelijk gemiddeld (26%), maar vergelijkbaar met Amsterdam.
Cijfers van UWV laten zien dat er steeds meer mensen zijn met een indicatie voor een beschutte werkplek in de regio Utrecht, ook vinden deze mensen steeds vaker passende baan met salaris. Structureel vindt ruim 70% van deze personen een passende baan met salaris.
58% van de Utrechtse bedrijven heeft afgelopen jaar een goed doel of vereniging gesteund.

Groene energie

Sinds 2020 is het aandeel utiliteitsgebouwen met een energielabel C of beter met 9 procentpunt gestegen; van 78% in 2020 naar 87% in 2025. Dit is hoger dan het landelijke gemiddelde en hoger dan andere G4 gemeente.
Het vermogen voor zonnepanelen is sterk gestegen van ruim 2.000 kWp in 2014 naar bijna 88.000 kWp in 2024.
In 2024 zijn 208 energiecontroles bij Utrechtse bedrijven uitgevoerd. Het totale aantal komt daarmee op 2.711. Tenminste eens in de vier jaar wil de gemeente alle bedrijven controleren die onder de energiebesparingsplicht vallen.

Biodiversiteit

In 2023 is de CO₂ uitstoot met 10% fors gedaald. Over de afgelopen 5 jaar is het met 24% gedaald: van 730 kton CO₂ in 2019 naar 556 kton CO₂ in 2023.
Van de Utrechtse bedrijven neem 25% maatregelen ter behoud of verbetering van biodiversiteit, met name gericht op planten. In 2024 deed 26% dit. Dit ligt hoger dan in Den Bosch (NEx 2024: 16%), maar is vergelijkbaar met andere gemeenten (NEx 2025: Amsterdam 27%; NEx 2024: Amersfoort 25%, Den Haag 23%).

Circulaire economie

Het aandeel gescheiden bedrijfsafval is de afgelopen jaren toegenomen van rond de 15% naar ruim 17%. Met name het opgehaalde glas en gft groeit, terwijl de totale hoeveelheid bedrijfsafval relatief constant blijft
In 2023 is 3% van de Utrechtse bedrijven actief in de circulaire economie (reparatie, hergebruik). Dit is vergelijkbaar met vorige jaar.
45% van de Utrechtse bedrijven doet iets voor circulariteit, 7% heeft het volledig geïntegreerd in hun activiteiten. Voor 17% is het een vast onderdeel in hun activiteiten. Dit is sterk gestegen ten opzicht van vorige jaar (3% en 13%).

Ofu en de Utrechtse NEx

OfU heeft de lopende projecten gekoppeld aan de NEx-thema’s. Het aantal projecten is gestegen van 126 naar 138 en de totale investeringen zelfs van 2,2 naar 3,2 miljoen euro. Aan Nieuwe rijkdom en Biodiversiteit wordt het meest bijgedragen.